Grafana, dashboard dla firmy Warszawa

Dlaczego rachunek za chmurę zaskakuje po pół roku?

Bo rośnie w tempie, którego nikt nie obserwuje. Warszawska spółka wchodzi w Azure albo AWS z jednym projektem, wydatek jest niewielki i mieści się w budżecie działu technicznego bez rozmowy. Potem dochodzi drugie środowisko, kopia produkcji na potrzeby testów, maszyna pod demo dla klienta, klaster zbudowany na potrzeby jednego wdrożenia. Każda z tych decyzji z osobna jest rozsądna i tania.

Po dwóch kwartałach rachunek robi się pozycją, o którą pyta zarząd, i wtedy zaczyna się szukanie oszczędności metodą przeglądania konsoli. Kończy się to zwykle wyłączeniem kilku rzeczy, o których akurat ktoś pamiętał, i powrotem tematu za kolejne pół roku.

Problem nie polega na braku danych. Dostawca dokładnie pokazuje, ile kosztuje każdy zasób, a monitoring dokładnie pokazuje, jak bardzo ten zasób jest obciążony. Nikt tylko nie ogląda tych dwóch liczb obok siebie, a osobno żadna z nich nie prowadzi do decyzji.

Co dokładnie stawiamy obok kwoty?

Poniższe zestawienie opisuje pozycje, które w warszawskich firmach usługowych i produktowych odpowiadają za większość wydatku, oraz to, czym je uzupełniamy na pulpicie. Konkretny zestaw ustalamy na początku dnia pracy.

Pozycja rachunku	Co ją napędza	Co pokazujemy obok	Typowa decyzja
Maszyny wirtualne	rozmiar instancji i czas jej pracy	średnie i szczytowe obciążenie w okresie	zmiana rozmiaru albo wyłączenie na noc
Dyski zarządzane	pojemność i klasa wydajności	faktyczna zajętość i operacje na sekundę	obniżenie klasy dysku rzadko używanego
Ruch wychodzący	transfer poza region dostawcy	wolumen w rozbiciu na usługi	przeniesienie kopii albo zmiana trasy
Usługi bazodanowe	rozmiar warstwy i przechowywanie kopii	liczba połączeń i czas zapytań	zejście o warstwę przy stałym zapasie
Środowiska testowe	liczba instancji i czas ich życia	data ostatniej aktywności	harmonogram wygaszania poza godzinami pracy
Migawki i kopie starsze niż rok	pojemność narastająca miesiąc po miesiącu	wiek najstarszej pozycji	ustalenie okresu przechowywania
Zasoby bez znacznika	brak przypisania do działu	udział w całości rachunku	uzupełnienie znaczników przez właściciela

Ostatni wiersz jest tym, od którego zaczyna się większość rozmów. Dopóki część wydatku nie ma właściciela, każda dyskusja o oszczędnościach kończy się stwierdzeniem, że to nie nasze, i nikt niczego nie wyłącza.

Jak rozbić koszt na działy, skoro chmura o działach nie wie?

Przez znaczniki nadawane zasobom przy ich tworzeniu. Azure i AWS pozwalają opisać każdy zasób parą nazwa i wartość, a rozliczenie przenosi te opisy do danych o wydatku, więc rozbicie na dział, projekt albo środowisko jest kwestią konsekwencji, a nie narzędzia.

Konsekwencja jest tu jednak trudniejsza od techniki. Znacznik nadany ręcznie przy zakładaniu zasobu zostaje pominięty przy pierwszej pilnej sprawie, dlatego w firmach budujących środowisko przez Terraform wpisujemy go do definicji i sprawa znika. Tam, gdzie zasoby powstają z konsoli, pierwszym efektem tej pracy jest lista pozycji bez opisu, uszeregowana według udziału w rachunku.

Na pulpicie robimy z tego dwie warstwy. Widok zbiorczy pokazuje udział działów i zmianę względem poprzedniego okresu, bez nazw maszyn, bo osoba odpowiadająca za budżet nie podejmuje decyzji na poziomie pojedynczej instancji. Widok szczegółowy pokazuje zasoby wewnątrz działu i to on trafia do administratorów.

Skąd bierze się liczba, którą warto pokazać zarządowi?

Nie z sumy rachunku, bo ta jest znana i nie prowadzi do żadnego działania. Prowadzą trzy inne. Pierwsza to udział wydatku przypadający na środowiska nieprodukcyjne, bo w firmach, które nie wygaszają maszyn testowych, potrafi być zaskakująco duży, a jego obniżenie nie dotyka niczego, z czego korzystają klienci.

Druga to koszt zasobów o obciążeniu bliskim zeru przez cały okres. Nie chodzi o maszyny lekko przewymiarowane, tylko o te, które po prostu stoją: pozostałość po projekcie, kopia środowiska sprzed migracji, instancja założona na demo sprzed roku. Ten wskaźnik przedstawiamy razem z datą ostatniej aktywności, żeby decyzja o wyłączeniu nie opierała się na przypuszczeniu.

Trzecia to zmiana wydatku na jednostkę pracy, na przykład na obsłużone zgłoszenie, na przetworzony dokument albo na aktywnego użytkownika. Rachunek rosnący wolniej niż liczba obsłużonych spraw jest dobrą wiadomością i warto, żeby dało się to pokazać, zamiast tłumaczyć się z każdego wzrostu.

Co ten pulpit pokazuje o środowisku poza chmurą?

Ta sama zasada działa dla sprzętu, który stoi u Was albo w kolokacji, tylko liczby biorą się z innego miejsca. Koszt jest wtedy ustalony w umowie albo rozłożony w czasie, natomiast wykorzystanie widać w monitoringu tak samo dobrze jak w chmurze.

Zestawienie przydaje się przy dwóch decyzjach. Pierwszą jest rozmowa o przeniesieniu części środowiska do chmury albo o powrocie z niej, bo wtedy potrzebne jest porównanie faktycznego obciążenia z parametrami rozważanej usługi, a nie z parametrami obecnego sprzętu. Drugą jest planowanie wymiany hosta wirtualizacji, gdzie zapas zasobów podany w procentach mówi mniej niż przewidywana data, w której zabraknie pamięci przy obecnym tempie przyrostu maszyn.

Cały ten zestaw ma jednak warunek wstępny: metryki muszą skądś pochodzić. Bez działającego monitoringu zostaje wykres samego rachunku, czyli to, co i tak widać w konsoli dostawcy, tylko w innym kolorze.

Kto reaguje na to, co świeci na czerwono?

Nikt, jeżeli poprzestaniemy na ekranie, i mówimy o tym przed rozpoczęciem pracy. Grafana służy do patrzenia i do analizy, a powiadomienia zostają w monitoringu i idą do osób wskazanych w konfiguracji. Trzymanie reguł w dwóch narzędziach naraz kończy się tym, że nikt nie wie, które z nich wysłało którą wiadomość, i że poprawka wprowadzona w jednym miejscu nie działa.

Przy umowie nadzoru zdarzenia obsługujemy w godzinach pracy helpdesku, czyli w dni robocze od 8:00 do 18:00. Zbieranie danych trwa bez przerwy, także w weekendy, więc poniedziałkowy widok obejmuje pełne dwa dni wolne. Obecność człowieka poza tym przedziałem to osobno płatny dyżur i nie udajemy, że mieści się w kwocie za zbudowanie pulpitów.

Co przekazujemy po tym dniu pracy?

Zestaw widoków podpiętych do Waszych źródeł, konta z podziałem na przeglądanie i edycję, konfigurację wyeksportowaną do pliku, żeby dało się ją odtworzyć na czystej instalacji, opis podpiętych źródeł razem z użytymi zapytaniami oraz krótkie przejście przez zmianę panelu. Poprawka podpisu albo dołożenie jednego wykresu nie wymaga potem zgłoszenia do nas.

Ograniczamy przy tym liczbę paneli, i jest to decyzja, nie oszczędność. Ekran z dwudziestoma wykresami wygląda na dowód staranności i sprawia, że oko nie ma się na czym zatrzymać, a pulpit kosztowy ogląda się raz w miesiącu, przy zamknięciu okresu, więc musi się czytać bez wprowadzenia.

Źródło metryk, z którego to powstaje, opisuje wdrożenie Zabbiksa w Warszawie, stały nadzór z zestawieniem dostępności to monitoring infrastruktury IT w Warszawie, a same maszyny monitoring serwerów w Warszawie. Zakres pulpitów ustalimy pod numerem +48 888 777 822 albo przez formularz kontaktowy.

Treść sprawdzona i zaktualizowana: 2 sierpnia 2026