#koszty chmury

Koszty chmury to zestaw pozycji, z których powstaje miesięczny rachunek za wynajętą moc, przestrzeń na dane oraz usługi gotowe do użycia. Rachunek ten różni się od faktury za serwer nie wysokością, lecz sposobem powstawania: nie wynika z decyzji zakupowej, tylko z tego, co faktycznie działo się przez trzydzieści dni.

Z czego składa się rachunek

Pozycje układają się w cztery grupy, a rozróżnianie ich ma sens, bo każda rośnie z innego powodu.

Pierwsza to czas pracy maszyn, liczony co do godziny albo sekundy, niezależnie od tego, czy maszyna coś robiła. Druga to zajęte miejsce: dyski maszyn, magazyny plików, kopie zapasowe i migawki. Trzecia to ruch sieciowy, przy czym liczy się głównie ten wychodzący na zewnątrz. Czwarta to usługi zarządzane, czyli gotowe bazy danych, kolejki i mechanizmy uwierzytelniania, rozliczane zwykle za każde żądanie albo za czas działania.

Dlaczego to jest inny model niż zakup serwera

Serwer kupiony na własność to wydatek jednorazowy, po którym koszt jest przewidywalny i niezależny od tego, ile się z niego korzysta. Nieużywany serwer kosztuje tyle samo co obciążony.

W chmurze zależność jest odwrotna i to daje zarówno główną zaletę, jak i główną pułapkę. Maszyna wyłączona na noc nie generuje kosztu obliczeniowego, więc środowisko testowe pracujące osiem godzin dziennie kosztuje trzykrotnie mniej niż to samo środowisko zostawione włączone. Ta sama reguła działa w drugą stronę: zasób uruchomiony przez pomyłkę nalicza się bez końca, bo nikt nie musi go zatwierdzać.

Pozycja, która zaskakuje najbardziej

Ruch sieciowy rozlicza się niesymetrycznie. Wysłanie danych do dostawcy zwykle nic nie kosztuje, natomiast pobranie ich ma stawkę za każdy gigabajt.

Jest to rachunek jak w magazynie samoobsługowym, w którym wstawienie rzeczy jest darmowe, a wywiezienie płatne od kilograma. Dopóki wszystko stoi w środku, opłata jest niska i przewidywalna. Rachunek pojawia się w dniu przeprowadzki.

Skutek jest podwójny. Jednorazowe wyprowadzenie kilku terabajtów potrafi przewyższyć całoroczną opłatę za ich trzymanie, więc cenę wyjścia od dostawcy liczy się przed wejściem do niego. Ta sama reguła wraca w codziennej pracy: za odtworzenie kopii zapasowej płaci się akurat wtedy, kiedy firma ma najmniej czasu na oglądanie rachunków.

Skąd biorą się zasoby opłacane bez powodu

Po roku pracy na rachunku pojawiają się zwykle trzy rodzaje pozycji, których nikt nie zamawiał świadomie.

Pierwszy to dyski po skasowanych maszynach. Usunięcie maszyny nie zawsze usuwa jej dysk i taki dysk nalicza się dalej, nie robiąc nic. Drugi to migawki i kopie tworzone automatycznie według reguły ustawionej raz, bez ograniczenia liczby. Trzeci to adresy publiczne i inne zarezerwowane, a nieużywane zasoby, za których samo trzymanie dostawcy pobierają opłatę właśnie po to, żeby nie leżały bezczynnie.

Na co uważać

Pierwszą rzeczą jest opisywanie zasobów. Każdy zasób da się oznaczyć etykietą wskazującą projekt, dział albo środowisko. Bez tego rachunek jest jedną kwotą, której nie da się rozłożyć na przyczyny, a rozmowa o oszczędnościach zamienia się w zgadywanie.

Druga to zobowiązania. Dostawcy dają wyraźnie niższe stawki w zamian za deklarację korzystania przez rok albo trzy lata. Oszczędność jest realna i warto z niej korzystać, natomiast dotyczy konkretnego rodzaju zasobu, więc zobowiązanie podjęte przed ustabilizowaniem architektury bywa opłacaniem czegoś, czego już się nie używa.

Trzecia to alarmy budżetowe. Chmura nie zatrzymuje się sama przy przekroczeniu kwoty, a błąd w konfiguracji potrafi zwielokrotnić rachunek w kilka dni. Próg z powiadomieniem ustawia się przed pierwszym wdrożeniem, nie po pierwszym zaskoczeniu.

Kiedy pytanie jest źle postawione

Porównywanie samej stawki godzinowej maszyny z ratą leasingu serwera prowadzi donikąd, bo pomija koszty, które w chmurze są wliczone: prąd, chłodzenie, wymianę sprzętu, zapasową lokalizację i pracę potrzebną do utrzymania tego wszystkiego. W drugą stronę działa to tak samo: obciążenie równomierne i przewidywalne przez całą dobę jest tym przypadkiem, w którym własny sprzęt zwykle wygrywa, a przenoszenie go do chmury dla samego przeniesienia podnosi rachunek bez żadnej zmiany w działaniu.