Stara luka w Internet Explorerze (CVE-2010-0249) znów w atakach: sprawdź stare komputery
CISA potwierdza, że luka w Internet Explorerze 6, 7 i 8 załatana w 2010 roku jest nadal wykorzystywana. Otwarcie spreparowanej strony może dać napastnikowi kontrolę nad komputerem. Znajdź stare stacje i odetnij je od internetu.
Ten alert jest dla zarządu, CTO i CFO firm, w których mogą jeszcze działać stare komputery z Internet Explorerem: stacje przy maszynach, panele linii produkcyjnych, komputery przy aparaturze. Werdykt: jeśli gdzieś w firmie pracuje Internet Explorer 6, 7 lub 8 bez aktualizacji MS10-002, odetnij tę maszynę od internetu i poczty dziś, a docelowo wycofaj ją z użycia, bo CISA potwierdza aktywne wykorzystanie tej luki.
1. CO SIĘ STAŁO? Fakty w pigułce
Amerykańska agencja CISA 20 maja 2026 roku dopisała do katalogu KEV podatność CVE-2010-0249 w Internet Explorerze. KEV (Known Exploited Vulnerabilities) to lista luk, o których CISA ma dowody, że są wykorzystywane w prawdziwych atakach. Luka trafiła tam w grupie siedmiu starych podatności ogłoszonych jednym komunikatem.
To błąd sprzed ponad szesnastu lat. Microsoft załatał go 21 stycznia 2010 roku, a baza NVD wiąże go z atakami z grudnia 2009 i stycznia 2010 roku znanymi jako Operation Aurora. Sam wpis w KEV mówi jednak coś ważnego o dniu dzisiejszym: produkt może być po zakończeniu wsparcia, a użytkownicy powinni przestać go używać. Termin naprawy wyznaczony przez CISA minął 3 czerwca 2026 roku.
Element
Szczegóły
Identyfikator CVE
CVE-2010-0249
Data dodania do CISA KEV
2026-05-20
Termin naprawy wg CISA
2026-06-03 (14 dni od wpisu)
Produkt
Microsoft Internet Explorer
Wersje zagrożone
Internet Explorer 6, 6 SP1, 7 i 8 na Windows 2000 SP4, Windows XP SP2 i SP3, Windows Server 2003 SP2, Windows Vista (bez SP, SP1, SP2), Windows Server 2008 (bez SP, SP2, R2) i Windows 7, bez aktualizacji MS10-002. Na Windows Server 2003 i 2008 atak utrudnia domyślny tryb Enhanced Security Configuration
Wersje bezpieczne
Systemy z aktualizacją zbiorczą MS10-002 (aktualizacja 978207) z 21 stycznia 2010 roku lub nowszą. Internet Explorer jest dziś produktem po zakończeniu wsparcia (CISA: EoL/EoS), więc realnie bezpieczną drogą jest zaprzestanie jego używania
Typ podatności
Użycie pamięci po zwolnieniu (use-after-free), prowadzące do wykonania kodu; CWE-416
Ocena CVSS
NVD: 8.8 (CVSS 3.1, WYSOKA) oraz 9.3 (CVSS 2.0). Microsoft: Krytyczna dla IE na Windows 2000, XP, Vista i 7, Umiarkowana na Windows Server 2003 i 2008. CERT/CC: własna metryka 41.04 (nieporównywalna z CVSS). Atak przez sieć, bez logowania, ale wymaga działania użytkownika (otwarcia strony lub dokumentu)
2. O CO CHODZI W PROSTYCH SŁOWACH?
Wyobraź sobie szatnię w teatrze. Oddajesz płaszcz, dostajesz numerek. Po przedstawieniu płaszcz zostaje wydany, wieszak jest wolny i szatniarz wiesza na nim płaszcz kolejnego gościa. Problem pojawia się, gdy ktoś zachował stary numerek i szatniarz, zamiast sprawdzić, czy numerek jest nadal ważny, po prostu podaje to, co akurat wisi na wieszaku. Sprytny gość może wtedy zadbać, żeby na tym wieszaku wisiało coś jego.
Tak działał ten błąd w Internet Explorerze. Przeglądarka rezerwuje w pamięci miejsce na każdy element strony, a gdy element przestaje być potrzebny, miejsce jest zwalniane. W podatnym kodzie zostawała jednak „stara karteczka” z adresem. Przeglądarka sięgała pod ten adres ponownie i wykonywała to, co tam znalazła. Napastnik, przygotowując stronę, dbał o to, żeby znalazł się tam jego kod. Kod ten działa z uprawnieniami osoby zalogowanej do komputera.
💡 Użycie po zwolnieniu (use-after-free) to błąd, w którym program korzysta z fragmentu pamięci, który już oddał. CWE to międzynarodowy katalog typów błędów w oprogramowaniu. ActiveX to stara technologia Microsoftu, która pozwala stronom i dokumentom uruchamiać dodatkowe elementy. CVSS to skala oceny wagi luk od 0 do 10, istniejąca w kilku wersjach.
Scenariusz
Normalnie
Z podatnością
Pracownik otwiera stronę branżową
Strona się wyświetla, nic więcej się nie dzieje
Spreparowana treść, np. baner reklamowy, może uruchomić kod napastnika
Handlowiec otwiera dokument Office z ofertą
Dokument się otwiera
Według CERT/CC wektorem może być też spreparowany dokument Office z kontrolkami ActiveX
Użytkownik pracuje na koncie administratora
Wygoda przy instalowaniu programów
Napastnik dostaje pełną kontrolę nad komputerem
Serwer Windows z domyślnym trybem zaostrzonym
Przeglądarka blokuje skrypty z internetu
Atak utrudniony, ale wyłączenie trybu przywraca pełne ryzyko
Stara stacja przy maszynie podłączona do sieci
Obsługuje urządzenie
Staje się furtką do reszty sieci firmowej
źródło: Pexels, Alari Tammsalu
3. JAK HAKERZY TO WYKORZYSTUJĄ?
Poniżej typowy przebieg ataku dla tej klasy podatności. To scenariusz poglądowy, a nie odtworzenie konkretnego incydentu. Microsoft zaznacza, że napastnik nie może wymusić wizyty na spreparowanej stronie: musi nakłonić użytkownika do kliknięcia odnośnika lub podsunąć swoją treść inaczej, na przykład przez reklamę na normalnym serwisie. Dlatego atak zaczyna się od poczty lub strony, a nie od skanowania serwerów.
Etap
Czas
Akcja hakerów
Wynik
1. Przygotowanie
T-dni
Przygotowanie strony lub dokumentu wykorzystującego błąd, wybór celu (np. dział handlowy, księgowość)
Gotowa „pułapka”
2. Dostarczenie
T+0 min
Wysłanie odnośnika lub załącznika e-mailem albo umieszczenie treści w reklamie
Pracownik otwiera stronę lub plik
3. Wykonanie kodu
T+1 min
Błąd w przeglądarce uruchamia kod napastnika z uprawnieniami użytkownika
Wykorzystanie przejętej stacji do dotarcia do serwerów i udziałów plikowych
Dostęp do danych firmy
6. Kradzież lub sabotaż
T+1 do 4 tygodni
Kopiowanie danych, zakłócenie pracy maszyn lub przygotowanie szyfrowania
Wyciek, przestój, szantaż
Konkretne scenariusze zagrożenia
🔴 Scenariusz 1: w biurze rachunkowym księgowa pracuje na koncie administratora na starej stacji; jedno kliknięcie w odnośnik z poczty daje napastnikowi dostęp do zapisanych haseł do portali podatkowych i bazy klientów.
🔴 Scenariusz 2: stary komputer sterujący maszyną na hali ma wspólny folder z resztą sieci; po przejęciu staje się punktem wyjścia do serwerów biurowych, a przestój linii kosztuje więcej niż odtworzenie komputera.
🔴 Scenariusz 3: handlowiec w hurtowni otwiera „ofertę nowego dostawcy” w formacie Office na komputerze z niezałatanym systemem; napastnik kopiuje cenniki i dane kontrahentów.
4. DLACZEGO TO RYZYKO DLA TWOJEJ FIRMY?
W typowej firmie w 2026 roku nikt świadomie nie przegląda internetu w Internet Explorerze 6. Ryzyko leży gdzie indziej: w maszynach „zamrożonych” w przeszłości, bo producent urządzenia nie wspiera nowszego systemu. Takie stacje rzadko są w inwentaryzacji IT, rzadko mają aktualizacje i często mają dostęp do sieci firmowej. Wpis w KEV oznacza, że ktoś te stare komputery nadal atakuje.
Obszar biznesu
Potencjalny wpływ
Czas do wystąpienia
Koszty szacunkowe
Operacyjny
Zatrzymanie maszyny lub linii sterowanej ze starej stacji, odtwarzanie systemu
Godziny do dni od przejęcia
20 tys. do 300 tys. PLN (przestój, serwis producenta maszyny)
Bezpieczeństwo danych
Wyciek haseł, danych klientów, cenników, dokumentacji technicznej
Dni
20 tys. do 150 tys. PLN (analiza powłamaniowa, wymiana haseł)
Finansowy
Nadgodziny, zewnętrzni specjaliści, ewentualny okup przy dalszym ataku
Tygodnie
50 tys. do 500 tys. PLN łącznie
Reputacyjny
Pytania klientów i ubezpieczyciela, dlaczego w sieci pracował system sprzed kilkunastu lat
Miesiące
30 tys. do 300 tys. PLN (utracone kontrakty)
Prawny
Obowiązek zgłoszenia naruszenia do UODO w ciągu 72 godzin; możliwa kara RODO do 20 mln EUR lub 4% rocznego obrotu, zależnie od okoliczności
72 godziny od wykrycia
15 tys. do 100 tys. PLN (obsługa prawna i zgłoszenia), bez ewentualnej kary
Kwoty są orientacyjnymi widełkami dla małej i średniej firmy, nie danymi z tego incydentu.
Macierz ryzyka dla firmy, w której działa niezałatanyInternet Explorer 6/7/8 z dostępem do internetu lub pocztyWpływ 5 | . . . . . 4 | . . . ■ . ← WYSOKIE 3 | . . . . . 2 | . . . . . 1 | . . . . . +-------------------- 1 2 3 4 5 PrawdopodobieństwoFirma bez starych stacji z IE lub z aktualizacją MS10-002:ryzyko z tej luki bliskie zera.
Interpretacja: jeśli stara stacja z niezałatanym Internet Explorerem ma dostęp do internetu, ryzyko jest wysokie (wykonanie kodu, potwierdzone ataki, publiczny exploit), ale nie maksymalne, bo atak wymaga działania użytkownika; firma, która takich maszyn nie ma, jest poza zasięgiem tej luki.
5. CO MUSISZ ZROBIĆ NATYCHMIAST?
Lp.
Priorytet
Działanie
Termin
Odpowiedzialny
1
🔴 NATYCHMIAST
Spisać wszystkie komputery z Windows XP, Vista, 7, Server 2003 lub 2008 i Internet Explorerem, także przy maszynach i aparaturze
Dziś
Administrator IT
2
🔴 NATYCHMIAST
Odciąć takie stacje od internetu i poczty, zostawić im tylko połączenie z urządzeniem, którym sterują
Dziś
Administrator sieci
3
🟠 PILNIE
Sprawdzić, czy na tych stacjach jest aktualizacja MS10-002 (978207) lub nowsza zbiorcza aktualizacja IE; jeśli nie, zainstalować
Do 3 dni
Administrator IT
4
🟠 PILNIE
Odebrać codziennym kontom prawa administratora, zostawić osobne konto do instalacji
Do 7 dni
Administrator IT
5
🟠 PILNIE
Zlikwidować wspólne foldery między starymi stacjami a resztą sieci, pliki przenosić przez jeden wyznaczony nośnik lub komputer pośredniczący
Do 7 dni
Administrator sieci
6
🟡 WAŻNIE
Zapytać producentów maszyn o możliwość przejścia na wspierany system i zaplanować budżet wymiany
Do 30 dni
CTO / kierownik produkcji
7
🟡 WAŻNIE
Ustalić procedurę szybkiej reakcji na aktualizacje wydane przez producenta poza harmonogramem
Do 30 dni
CTO
Jeśli aktualizacja nie jest dostępna
Microsoft wydał poprawkę w biuletynie MS10-002 jeszcze w 2010 roku, więc problemem zwykle nie jest brak łatki, tylko stacja, której nikt nie aktualizuje, albo system, którego nie da się już zaktualizować. Poniższe miary pochodzą z zaleceń Microsoftu i CERT/CC oraz z dobrej praktyki; oceny efektywności to ocena ekspercka.
Czasowa miara ochronna
Efektywność
Łatwość wdrożenia
Odcięcie stacji od internetu i poczty, dostęp tylko do sterowanego urządzenia
Wysoka: usuwa drogę dostarczenia ataku
Średnia: kilka godzin konfiguracji przełącznika, trochę niewygody dla operatora
Poziom zabezpieczeń stref Internet i Lokalny intranet ustawiony na High (zalecenie Microsoftu)
Średnia do wysokiej
Łatwa, ale część stron przestaje działać poprawnie
Active Scripting ustawiony na Prompt lub Disable (zalecenie Microsoftu)
Średnia do wysokiej
Łatwa, uciążliwa dla użytkownika
Włączenie DEP dla Internet Explorera 6 i 7 (zalecenie Microsoftu)
Średnia: utrudnia wykonanie kodu
Łatwa
Wyłączenie kontrolek ActiveX w pakiecie Office (obejście wskazane przez CERT/CC)
Średnia: zamyka kanał przez dokumenty
Średnia: może zepsuć stare makra i formularze
Praca na koncie bez praw administratora
Średnia: ogranicza skutki, nie blokuje ataku
Łatwa
Przed i po działaniu
Stan
Przed działaniem
Po działaniu
Stare stacje z IE
Nieznana liczba, poza inwentaryzacją
Spisane, z przypisanym właścicielem
Dostęp do internetu i poczty
Taki sam jak zwykłe komputery
Brak, tylko połączenie z maszyną
Uprawnienia użytkownika
Konto administratora na co dzień
Zwykłe konto, osobne konto do instalacji
Połączenie z siecią biurową
Wspólne foldery dostępne z każdej stacji
Wydzielony fragment sieci, jeden kontrolowany kanał plików
Plan na przyszłość
„Działa, więc nie ruszamy”
Harmonogram wymiany z budżetem
6. KONTEKST I SKALA ZAGROŻENIA
Aspekt
Informacja
Czy jest wykorzystywana?
TAK (potwierdzone przez CISA). NVD wiąże lukę z atakami z grudnia 2009 i stycznia 2010 roku (Operation Aurora); Microsoft w 2010 roku pisał o ograniczonych, ukierunkowanych atakach na użytkowników IE 6
Grupy przestępcze
Brak publicznych informacji w źródłach o nazwach grup; NVD podaje jedynie nazwę kampanii Operation Aurora
Kampanie ransomware
Brak potwierdzenia (CISA: Unknown)
Ocena CVSS
8.8 WYSOKA (NVD, CVSS 3.1); 9.3 (NVD, CVSS 2.0); Microsoft: Krytyczna na systemach klienckich, Umiarkowana na serwerach
PoC dostępny publicznie?
Tak: NVD odsyła do exploita opublikowanego w bazie Exploit-DB (nr 11167)
Liczba atakowanych firm
Brak publicznych informacji
Kto zgłosił błąd
Meron Sellem (BugSec); informacje o atakach przekazały Microsoftowi m.in. Google, MANDIANT, Adobe, McAfee i francuski CERTA
Status produktu
Po zakończeniu wsparcia (CISA: EoL/EoS), zalecenie zaprzestania używania
Trzy instytucje oceniły ten sam błąd na trzy sposoby. Niższa ocena Microsoftu dla serwerów nie oznacza braku błędu, tylko to, że domyślny tryb zaostrzony utrudnia atak. Jeśli ktoś go wyłączył, serwer wraca do poziomu zwykłego komputera.
Sygnały zagrożenia dla CVE-2010-0249CVSS 3.1 (NVD) 8.8/10 █████████████████░░░ WYSOKACVSS 2.0 (NVD) 9.3/10 ███████████████████░ WYSOKAMicrosoft (klienci) Krytyczna ████████████████████Microsoft (serwery) Umiarkowana ██████████░░░░░░░░░░CISA KEV TAK ████████████████████ ataki potwierdzoneRansomware (CISA) Unknown ░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░ brak potwierdzenia
Linia czasu incydentu
2009-12 Ataki opisywane przez NVD jako Operation Aurora2010-01-14 Microsoft publikuje doradztwo bezpieczeństwa 9793522010-01-15 Doradztwo zaktualizowane o ukierunkowane ataki; publikacja CVE w NVD2010-01-21 Microsoft wydaje poza harmonogramem biuletyn MS10-002 (aktualizacja 978207) ... ponad 16 lat, w czasie których produkt traci wsparcie2026-05-20 CISA dodaje lukę do katalogu KEV2026-06-03 Termin naprawy wg CISA dla agencji federalnych2026-09-17: TUTAJ JESTEŚMY
7. BEZPOŚREDNI LINK DO DZIAŁANIA: checklista dla CTO/CFO
Czy mamy jakiekolwiek komputery z Windows XP, Vista, 7, Server 2003 lub 2008?
TAK / NIE, liczba: [liczba]
🔴
2
Czy któraś z tych stacji ma dostęp do internetu lub poczty?
TAK / NIE
🔴
3
Czy na tych stacjach zainstalowano aktualizację MS10-002 lub nowszą aktualizację zbiorczą IE?
TAK / NIE, data: [data]
🔴
4
Czy użytkownicy tych stacji pracują na kontach z prawami administratora?
TAK / NIE
🟠
5
Czy na serwerach Windows Server 2003 lub 2008 ktoś wyłączył tryb Enhanced Security Configuration?
TAK / NIE
🟠
6
Czy stare stacje mają wspólne foldery z resztą sieci firmowej?
TAK / NIE
🟠
7
Kiedy producent maszyny pozwoli przejść na wspierany system i ile to kosztuje?
[data], [kwota]
🟡
Pytania diagnostyczne dla managera
✓ Czy wiem, ile w firmie jest komputerów, których nikt nie aktualizuje, bo „sterują maszyną”?
✓ Czy ktoś odpowiada za te stacje, czy są „niczyje” między IT a produkcją?
✓ Czy mamy procedurę na aktualizacje wydane przez producenta poza harmonogramem?
✓ Czy przy zakupie maszyn pytamy o okres wsparcia systemu operacyjnego?
✓ Czy potrafimy w 72 godziny zgłosić naruszenie danych do UODO?
Podsumowanie
CVE-2010-0249 to stara luka w Internet Explorerze, która pozwala przejąć komputer po otwarciu spreparowanej strony lub dokumentu. Poprawka istnieje od stycznia 2010 roku, ale CISA w 2026 roku potwierdza, że luka jest nadal wykorzystywana, co oznacza, że niezałatane stare stacje wciąż pracują w firmach. Zadanie na dziś to znaleźć takie komputery i odciąć je od internetu, a na najbliższe tygodnie: zaplanować ich wymianę.
Czytaj dalej
Powiązane artykuły
Zestaw zmienia się codziennie, więc przy kolejnej wizycie zobaczysz inny wycinek bloga.
Przepełnienie bufora w FortiOS i FortiSwitchManager pozwala bez hasła uruchomić kod na zaporze. CISA potwierdza ataki, a przestępcy instalują trojana PivotC2. Zaktualizuj FortiOS i sprawdź zapory pod kątem włamania.
CISA dodała do katalogu KEV lukę z 2015 roku w narzędziu ABRT, która daje napastnikowi uprawnienia root na serwerach RHEL 7 i CentOS 7. Zaktualizuj pakiet abrt i zaplanuj wymianę systemów bez wsparcia.
Błąd w NetScaler ADC i Gateway, opisany przez producenta jako awaria, pozwala według badaczy przejąć bramę VPN bez hasła. Publiczny kod istnieje, ataki trwają. Zaktualizuj urządzenia i sprawdź ślady włamania.
Klikając „Akceptuję”, zgadzasz się na przechowywanie plików cookie przez UXU w celu poprawy działania strony, analizy i wsparcia działań marketingowych.