Wyciek haseł Windows przez NTLM (CVE-2025-24054): ataki także w Polsce
Spreparowany plik w folderze wystarczy, by Windows wysłał napastnikowi skrót danych logowania, bez otwierania pliku. Kampanie celowały w Polskę, CISA potwierdza ataki. Zainstaluj aktualizację z marca 2025 lub nowszą.
Ten alert jest dla zarządu, CTO i CFO wszystkich firm pracujących na Windows, szczególnie tych, w których pracownicy pobierają załączniki i korzystają z folderów sieciowych. Werdykt: jeśli któryś komputer lub serwer nie ma aktualizacji z marca 2025 roku lub nowszej, zainstaluj ją dziś, bo do wycieku danych logowania wystarczy kliknąć plik w folderze, a ataki były wymierzone także w instytucje i firmy w Polsce.
1. CO SIĘ STAŁO? Fakty w pigułce
Amerykańska agencja CISA 17 kwietnia 2025 roku dopisała CVE-2025-24054 do katalogu KEV, czyli listy podatności, o których ma dowody wykorzystania w prawdziwych atakach. Błąd dotyczy mechanizmu logowania NTLM w Windows. Spreparowany plik (np. .library-ms) wskazuje systemowi adres serwera napastnika, a Windows automatycznie próbuje się tam uwierzytelnić i wysyła skrót danych logowania użytkownika. Według Microsoft wystarczy minimalne działanie: zaznaczenie pliku, kliknięcie prawym przyciskiem lub przejście do folderu.
Check Point Research opisał wykorzystanie od 19 marca 2025 roku, osiem dni po poprawce, w tym kampanię z 20 i 21 marca 2025 roku wymierzoną w instytucje rządowe i prywatne w Polsce i Rumunii. Termin naprawy wg CISA minął 8 maja 2025 roku.
Element
Szczegóły
Identyfikator CVE
CVE-2025-24054
Data dodania do CISA KEV
2025-04-17
Termin naprawy wg CISA
2025-05-08
Produkt
Microsoft Windows, mechanizm uwierzytelniania NTLM
Wersje zagrożone
Windows 10 (1507, 1607, 1809, 21H2, 22H2), Windows 11 (22H2, 23H2, 24H2), Windows Server 2008 R2 SP1, 2012, 2012 R2, 2016, 2019, 2022, 2022 23H2, 2025, także instalacje Server Core, bez aktualizacji z 11 marca 2025. Atak wymaga minimalnego działania użytkownika
Wersje bezpieczne
Kompilacje wg NVD: Windows 10 1507: 10240.20947; 1607 i Server 2016: 14393.7876; 1809 i Server 2019: 17763.7009; 21H2/22H2: 19044/19045.5608; Windows 11 22H2/23H2: 22621/22631.5039; 24H2: 26100.3403; Server 2022: 20348.3270; Server 2022 23H2: 25398.1486. Server 2025: NVD podaje 26100.3403, europejska baza 26100.3476, bezpieczniej przyjąć wyższą. Każda późniejsza aktualizacja zbiorcza zawiera poprawkę
Typ podatności
Ujawnienie skrótu NTLM przez podszycie; zewnętrzna kontrola nazwy pliku lub ścieżki (CWE-73)
Ocena CVSS
Microsoft: 6.5 ŚREDNIA (CVSS 3.1, pełny wpływ na poufność). NVD: 5.4 ŚREDNIA (CVSS 3.1, częściowy wpływ na poufność i integralność). Atak przez sieć, bez uprawnień, wymaga działania użytkownika
2. O CO CHODZI W PROSTYCH SŁOWACH?
Wyobraź sobie pracownika, który ma w kieszeni klucz do biura. Ktoś zostawia na jego biurku kopertę z napisem „dla ochrony budynku”. Pracownik nawet jej nie otwiera, tylko przesuwa na bok. Koperta jest jednak tak zrobiona, że samo jej dotknięcie powoduje odciśnięcie klucza w ukrytej plastelinie, która wraca do nadawcy. Klucz zostaje u pracownika, ale ktoś ma teraz wszystko, żeby dorobić własny.
Tak działa ta luka. Windows w sieciach firmowych sam przedstawia się serwerom w imieniu użytkownika (mechanizm NTLM), żeby nie pytać o hasło przy każdym folderze sieciowym. Spreparowany plik wskazuje adres serwera napastnika, a system wysyła tam skrót danych logowania. Skrót to nie hasło, ale napastnik może z niego odgadnąć słabe hasło na własnym sprzęcie albo w części konfiguracji użyć go do podszycia się pod pracownika. Zasada „nie otwieraj podejrzanych plików” tu nie chroni.
💡 NTLM to starszy mechanizm uwierzytelniania Windows, w którym komputer automatycznie przedstawia się serwerom. Skrót (hash) hasła to wynik przeliczenia hasła funkcją jednokierunkową; z hasła da się policzyć skrót, z powrotem nie, ale słabe hasła można odgadnąć. Plik .library-ms to plik opisujący bibliotekę folderów w Windows, który może wskazywać lokalizację sieciową. SMB to protokół udostępniania plików w sieci Windows.
Scenariusz
Normalnie
Z podatnością
Pracownik rozpakowuje archiwum z załącznika
Pliki leżą w folderze
Samo przejście do folderu lub kliknięcie pliku wysyła skrót
Zasada „nie otwieraj podejrzanych plików”
Chroni przed większością ataków
Nie chroni, plik nie musi być otwarty
Windows przedstawia się serwerowi
Tylko firmowym serwerom
Także serwerowi napastnika
Krótkie lub słownikowe hasło
Trudne do zdobycia z zewnątrz
Odgadnięte ze skrótu w godziny
Ślady zdarzenia
Brak zdarzenia
Brak widocznych objawów u pracownika
źródło: magnific.com
3. JAK HAKERZY TO WYKORZYSTUJĄ?
Poniżej typowy przebieg ataku dla tej klasy podatności, dopasowany do kampanii opisanych przez Check Point Research. To scenariusz poglądowy, a nie odtworzenie konkretnego incydentu. Atak wymaga dostarczenia pliku i minimalnego działania pracownika, ale nie jego otwarcia.
Etap
Czas
Akcja hakerów
Wynik
1. Wysyłka
T+0
Mail z linkiem do archiwum (np. w Dropbox) lub z plikiem .library-ms w załączniku
Plik trafia do pracownika
2. Wyzwolenie
T+minuty do godzin
Pracownik rozpakowuje archiwum, przegląda folder lub klika plik prawym przyciskiem
Windows łączy się z serwerem SMB napastnika
3. Przechwycenie
T+sekundy
Serwer napastnika zbiera skrót NTLMv2 użytkownika
Skrót danych logowania poza firmą
4. Łamanie lub podszycie
T+godziny
Odgadywanie hasła offline lub użycie skrótu w podatnej konfiguracji
Hasło lub możliwość logowania jako pracownik
5. Wejście
T+dni
Logowanie do poczty, VPN, folderów sieciowych
Dostęp do danych i korespondencji
6. Nadużycie
T+dni do tygodni
Wysyłka wiadomości do klientów z firmowej skrzynki, dalsze włamania
Oszustwa, wyciek danych
Konkretne scenariusze zagrożenia
🔴 Scenariusz 1: handlowiec rozpakowuje archiwum z „oferty klienta”, nic nie otwiera, a jego skrót hasła trafia do napastnika, który po odgadnięciu hasła loguje się do poczty i wysyła klientom fałszywe faktury.
🔴 Scenariusz 2: dwa stanowiska z wyłączonymi aktualizacjami (bo „program do etykiet przestał działać”) stają się łatwym celem dla kolejnych kampanii.
🔴 Scenariusz 3: przechwycony skrót konta z uprawnieniami do dysku sieciowego pozwala napastnikowi skopiować dokumenty całej firmy.
4. DLACZEGO TO RYZYKO DLA TWOJEJ FIRMY?
Średnia ocena CVSS usypia czujność, ale prognoza EPSS stawia tę lukę w górnym jednym procencie wszystkich podatności. Ocena mówi, jak bardzo boli, prognoza, jak często się zdarza. Ta luka boli umiarkowanie, ale zdarza się bardzo często, a kampanie celowały także w Polskę.
Obszar biznesu
Potencjalny wpływ
Czas do wystąpienia
Koszty szacunkowe
Operacyjny
Wymiana haseł wszystkich kont, do których pracownik miał dostęp, przegląd logowań
Dni
10 tys. do 60 tys. PLN (praca IT)
Bezpieczeństwo danych
Dostęp do poczty, folderów sieciowych i systemów przez przejęte konto
Godziny do dni
20 tys. do 150 tys. PLN (analiza powłamaniowa)
Finansowy
Fałszywe faktury i podmienione numery kont wysłane z firmowej skrzynki
Dni do tygodni
20 tys. do 500 tys. PLN (zależnie od kwot)
Reputacyjny
Klienci otrzymują oszukańcze wiadomości z adresu firmy
Tygodnie
20 tys. do 200 tys. PLN (utraceni klienci)
Prawny
Obowiązek zgłoszenia naruszenia do UODO w ciągu 72 godzin, jeśli wyciekły dane osobowe; możliwa kara RODO do 20 mln EUR lub 4% rocznego obrotu, zależnie od okoliczności
72 godziny od wykrycia
10 tys. do 80 tys. PLN (obsługa prawna), bez ewentualnej kary
Interpretacja: prawdopodobieństwo jest bardzo wysokie (publiczny kod ataku, kampanie w Polsce, EPSS około 0,59), a wpływ średni, bo wyciekają skróty, a nie gotowe hasła; przy krótkich hasłach i braku drugiego składnika logowania wpływ rośnie do wysokiego.
5. CO MUSISZ ZROBIĆ NATYCHMIAST?
Lp.
Priorytet
Działanie
Termin
Odpowiedzialny
1
🔴 NATYCHMIAST
Wygenerować listę komputerów i serwerów bez aktualizacji z marca 2025 lub nowszej
Dziś
Administrator
2
🔴 NATYCHMIAST
Zainstalować najnowszą aktualizację zbiorczą na zaległych maszynach, także tych z „wyłączonymi aktualizacjami”
Dziś
Administrator
3
🟠 PILNIE
Zablokować ruch SMB (port 445) z sieci firmowej do internetu na zaporze
Do 3 dni
Administrator sieci
4
🟠 PILNIE
Włączyć drugi składnik logowania do poczty, VPN i systemów w chmurze
Do 7 dni
CTO
5
🟠 PILNIE
Sprawdzić politykę haseł: długość co najmniej kilkunastu znaków, bez słów słownikowych
Do 7 dni
Administrator
6
🟡 WAŻNIE
Blokować w filtrze poczty załączniki .library-ms i podobne typy plików skrótów
Do 30 dni
Administrator poczty
7
🟡 WAŻNIE
Zaplanować ograniczenie użycia NTLM w sieci na rzecz Kerberos
Do 30 dni
CTO
Jeśli aktualizacja nie jest dostępna
Microsoft wydał poprawki 11 marca 2025 roku dla wszystkich wspieranych wersji Windows. Dla systemów, których nie da się od razu zaktualizować, pomagają środki utrudniające wysłanie skrótu na zewnątrz i jego wykorzystanie. Oceny efektywności to ocena ekspercka.
Czasowa miara ochronna
Efektywność
Łatwość wdrożenia
Blokada wychodzącego ruchu SMB (port 445) do internetu
Wysoka wobec serwerów napastnika w internecie
Łatwa
Drugi składnik logowania do poczty, VPN i chmury
Średnia do wysokiej: skradzione hasło nie wystarcza
Łatwa do średniej
Długie, niesłownikowe hasła
Średnia: utrudnia odgadnięcie hasła ze skrótu
Łatwa
Blokowanie typów plików .library-ms, .url, .website w poczcie
Średnia: zamyka jedną drogę dostarczenia
Łatwa
Przed i po działaniu
Stan
Przed działaniem
Po działaniu
Aktualizacje Windows
Część stanowisk bez poprawek od marca 2025
Wszystkie z aktualną aktualizacją zbiorczą
Ruch SMB do internetu
Dozwolony
Zablokowany na zaporze
Skutek kliknięcia pliku w folderze
Wyciek skrótu danych logowania
Brak wycieku
Przejęte hasło
Wystarcza do logowania
Wymaga drugiego składnika
Stanowiska bez aktualizacji
„Bo program do etykiet”
Rozwiązany problem z programem lub odizolowane stanowiska
6. KONTEKST I SKALA ZAGROŻENIA
Aspekt
Informacja
Czy jest wykorzystywana?
TAK (potwierdzone przez CISA); Check Point Research: od 19 marca 2025, w tym kampania 20 i 21 marca 2025 przeciw instytucjom rządowym i prywatnym w Polsce i Rumunii. Microsoft w swoim rekordzie nadal oznacza „niewykorzystywana”
Grupy przestępcze
Nieustalone; Check Point zauważa, że jeden z adresów serwera był wcześniej wiązany przez HarfangLab z APT28, ale nie potwierdza powiązania
TAK, NVD podlinkowuje exploity w Exploit-DB (52478, 52480) i publikację na liście Full Disclosure
Liczba atakowanych firm
Brak publicznych liczb; Check Point opisuje kilka kampanii w ciągu dwóch tygodni, także wobec firm na całym świecie
Prognoza EPSS
Około 0,589 (percentyl 0,99), górny 1% luk (wg analizy źródłowej)
Średnia ocena CVSS i bardzo wysoka prognoza nie są sprzeczne, tylko mierzą co innego:
Sygnały zagrożenia dla CVE-2025-24054CVSS 3.1 (Microsoft) 6.5/10 █████████████░░░░░░░ ŚREDNIACVSS 3.1 (NVD) 5.4/10 ███████████░░░░░░░░░ ŚREDNIAEPSS (próba w 30 dni) ~59% ████████████░░░░░░░░ górny 1% lukPubliczny exploit TAK ████████████████████ Exploit-DBCISA KEV TAK ████████████████████ ataki, także w Polsce
Linia czasu incydentu
2025-03-11 Microsoft publikuje poprawkę (Patch Tuesday), publikacja CVE2025-03-19 Początek wykorzystania w atakach (wg Check Point Research)2025-03-20 Kampania przeciw instytucjom w Polsce i Rumunii (20-21 marca)2025-03-25 Kampania z nieskompresowanymi plikami .library-ms na całym świecie2025-04-16 Check Point Research publikuje raport2025-04-17 CISA dodaje lukę do katalogu KEV2025-05-08 Termin naprawy wg CISA dla agencji federalnych ... ponad 16 miesięcy od terminu CISA2026-09-17: TUTAJ JESTEŚMY
7. BEZPOŚREDNI LINK DO DZIAŁANIA: checklista dla CTO/CFO
Ile stanowisk i serwerów nie ma aktualizacji zbiorczej z marca 2025 lub nowszej?
[liczba]
🔴
2
Które komputery mają wstrzymane aktualizacje i z jakiego powodu?
[lista]
🔴
3
Czy zapora blokuje wychodzący ruch SMB (port 445) do internetu?
TAK / NIE
🔴
4
Czy poczta i VPN wymagają drugiego składnika logowania?
TAK / NIE
🟠
5
Jaka jest minimalna długość hasła w firmowej polityce?
[liczba znaków]
🟠
6
Czy filtr poczty blokuje pliki .library-ms, .url i .website?
TAK / NIE
🟠
7
W jakim zakresie sieć nadal korzysta z NTLM?
[zakres]
🟡
Pytania diagnostyczne dla managera
✓ Czy nasi pracownicy wiedzą, że plik może być groźny, nawet jeśli go nie otworzą?
✓ Czy mamy stanowiska, które „nie mogą się aktualizować”, i kto zdecydował o tym wyjątku?
✓ Czy sortujemy zadania bezpieczeństwa tylko po ocenie CVSS, czy też po realnych atakach?
✓ Czy przejęte hasło jednego pracownika wystarcza, żeby zalogować się do naszej poczty?
✓ Czy zmiana numeru konta kontrahenta jest u nas zawsze potwierdzana telefonicznie?
Podsumowanie
CVE-2025-24054 w mechanizmie NTLM Windows pozwala wykraść skrót danych logowania, gdy pracownik tylko zaznaczy spreparowany plik lub przejdzie do folderu. Publiczny kod ataku istnieje, a kampanie od marca 2025 roku celowały także w instytucje i firmy w Polsce, więc instalacja aktualizacji na wszystkich stanowiskach i blokada ruchu SMB do internetu to zadanie na dziś.
Czytaj dalej
Powiązane artykuły
Zestaw zmienia się codziennie, więc przy kolejnej wizycie zobaczysz inny wycinek bloga.
Błąd w logowaniu platformy Kestra OSS pozwala bez hasła tworzyć i uruchamiać przepływy pracy, czyli wykonywać dowolne polecenia jako root. Microsoft opisał włamanie, CISA potwierdza ataki. Zaktualizuj dziś.
Luka o ocenie 10.0 w SonicWall SMA1000 daje dostęp do funkcji urządzenia bez logowania, a z CVE-2026-83549 pozwala je przejąć. SonicWall i CISA potwierdzają ataki. Zainstaluj hotfix i sprawdź urządzenie.
CISA dodała do katalogu KEV lukę z 2015 roku w narzędziu ABRT, która daje napastnikowi uprawnienia root na serwerach RHEL 7 i CentOS 7. Zaktualizuj pakiet abrt i zaplanuj wymianę systemów bez wsparcia.
Klikając „Akceptuję”, zgadzasz się na przechowywanie plików cookie przez UXU w celu poprawy działania strony, analizy i wsparcia działań marketingowych.