Pentaho BA Server (CVE-2022-43939): obejście kontroli dostępu w serwerze raportowym
Serwer raportowy Hitachi Vantara Pentaho pozwala ominąć kontrolę dostępu zmienionym zapisem adresu, a z drugą luką przejąć serwer. CISA potwierdza ataki. Zaktualizuj do 9.3.0.2 lub 9.4.0.1 i zmień hasła.
Ten alert jest dla zarządu, CTO i CFO firm, które budują raporty i zestawienia na serwerze Hitachi Vantara Pentaho Business Analytics (BA) Server. Werdykt: jeśli Pentaho ma wersję starszą niż 9.3.0.2 lub 9.4.0.1, zaktualizuj go albo odetnij od internetu dziś, bo ta luka w połączeniu z CVE-2022-43769 prowadzi do przejęcia serwera, a CISA potwierdza ataki.
1. CO SIĘ STAŁO? Fakty w pigułce
Amerykańska agencja CISA 3 marca 2025 roku dopisała do katalogu KEV podatność CVE-2022-43939 w serwerze raportowym Hitachi Vantara Pentaho BA Server. KEV to lista luk, o których CISA ma dowody, że są wykorzystywane w prawdziwych atakach. Tego samego dnia do katalogu trafiła bliźniacza luka CVE-2022-43769 w tym samym produkcie.
Serwer sprawdzał uprawnienia na podstawie adresu w postaci nieuporządkowanej. Ten sam zasób można zapisać na kilka sposobów, a kontrola dostępu i mechanizm, który faktycznie udostępnia zasób, odczytywały adres inaczej. Odpowiednio zapisany adres omijał więc kontrolę i dawał dostęp do chronionych funkcji bez konta. Druga luka pozwala zalogowanemu użytkownikowi wstrzyknąć szablon Spring wykonywany jako polecenie systemowe, więc razem tworzą drogę od anonimowego żądania do przejęcia serwera.
Poprawki są dostępne od kwietnia 2023 roku, prawie dwa lata przed potwierdzeniem ataków. Termin naprawy wyznaczony przez CISA minął 24 marca 2025 roku.
Element
Szczegóły
Identyfikator CVE
CVE-2022-43939
Data dodania do CISA KEV
2025-03-03
Termin naprawy wg CISA
2025-03-24 (21 dni od wpisu)
Produkt
Hitachi Vantara Pentaho Business Analytics (BA) Server, serwer raportów i analiz
Wersje zagrożone
Wszystkie wersje przed 9.3.0.2 (w tym linia 8.3.x) oraz 9.4.0.0 przed 9.4.0.1
Wersje bezpieczne
9.3.0.2 w linii 9.3 i 9.4.0.1 w linii 9.4 lub nowsze
Typ podatności
Decyzje o uprawnieniach na podstawie niekanonicznej ścieżki URL, prowadzące do obejścia autoryzacji; CWE-647 (producent, KEV), NVD bez przypisanej klasy
Ocena CVSS
NVD: 9.8 KRYTYCZNA (CVSS 3.1, pełny wpływ). Producent i ENISA: 8.6 WYSOKA (niski wpływ na poufność i integralność, wysoki na dostępność). Atak przez sieć, bez logowania i bez udziału użytkownika
2. O CO CHODZI W PROSTYCH SŁOWACH?
Wyobraź sobie portiera, który ma listę osób wpuszczanych do serwerowni i porównuje ją z nazwiskiem wydrukowanym na przepustce, litera po literze. Zamek w drzwiach serwerowni rozpoznaje jednak nazwisko po uproszczeniu zapisu, na przykład bez spacji i wielkich liter. Wystarczy przepustka z nazwiskiem zapisanym trochę inaczej: portier nie znajduje go na liście zakazanych i przepuszcza, a zamek i tak otwiera drzwi.
Tak działał ten błąd. Aplikacja internetowa powinna najpierw doprowadzić adres do jednej, uporządkowanej postaci, a dopiero potem sprawdzić uprawnienia. W Pentaho kolejność była odwrotna. Adres z dodatkowymi znakami lub zakodowanymi fragmentami przechodził przez kontrolę dostępu, a potem trafiał do chronionej funkcji. Nie było tu łamania haseł, tylko dwa różne odczyty tej samej informacji.
💡 Serwer raportowy (BI) pobiera dane z firmowych baz i tworzy z nich zestawienia i wykresy; zwykle ma zapisane hasła do tych baz. Kanoniczny adres to jedna, uporządkowana postać ścieżki URL. Wstrzyknięcie szablonu to przemycenie wyrażenia, które serwer wykona jako polecenie. Łańcuch luk to połączenie kilku błędów, z których każdy osobno wygląda na ograniczony. KEV to katalog CISA z lukami potwierdzonymi jako wykorzystywane w atakach.
Scenariusz
Normalnie
Z podatnością
Obca osoba otwiera chronioną funkcję Pentaho
Dostaje ekran logowania
Zmieniony zapis adresu omija kontrolę dostępu
Druga luka CVE-2022-43769
Wymaga zalogowanego konta
Po obejściu kontroli daje wykonanie poleceń
Hasła do baz danych zapisane w Pentaho
Chronione
Mogą trafić w ręce napastnika
Ocena w raporcie skanera
Zawsze ta sama
Krytyczna lub wysoka, zależnie od źródła danych
Narzędzie używane rzadko
Uważane za mało ważne
Niezałatany serwer z dostępem do źródeł danych
źródło: https://unsplash.com
3. JAK HAKERZY TO WYKORZYSTUJĄ?
Poniżej typowy przebieg ataku dla tej klasy podatności. To scenariusz poglądowy, a nie odtworzenie konkretnego incydentu. Atak wymaga tylko dostępu sieciowego do serwera Pentaho, dlatego najbardziej zagrożone są instalacje dostępne z internetu. CISA ocenia go jako możliwy do zautomatyzowania, ze skutkiem częściowym, a publiczny kod ataku (Packet Storm, maj 2023) łączy obejście uwierzytelnienia z wykonaniem kodu.
Etap
Czas
Akcja hakerów
Wynik
1. Rozpoznanie
T+0 min
Automatyczne wyszukiwanie serwerów Pentaho i ustalanie wersji
Lista podatnych serwerów
2. Obejście kontroli
T+sekundy
Wysłanie żądania ze zmienionym zapisem adresu (CVE-2022-43939)
Dostęp do chronionych funkcji bez konta
3. Wykonanie kodu
T+minuty
Wstrzyknięcie szablonu Spring w ustawieniach (CVE-2022-43769)
Polecenia wykonywane na serwerze
4. Kradzież haseł
T+godziny
Odczyt połączeń do baz danych zapisanych w Pentaho
Dostęp do źródeł danych firmy
5. Rozszerzenie
T+dni
Wejście do baz sprzedażowych, finansowych i kadrowych
Wyciek danych, dalszy ruch w sieci
6. Wykorzystanie
T+tygodnie
Sprzedaż danych, szantaż lub przygotowanie szyfrowania
🔴 Scenariusz 1: sieć sklepów trzyma w Pentaho zestawienia marż i rabatów dla hurtowników; napastnik bez konta pobiera dane, na których firma opiera negocjacje.
🔴 Scenariusz 2: po przejęciu serwera raportowego napastnik odczytuje hasła do bazy systemu księgowego i kadrowego, bo Pentaho pobierał z nich dane do raportów.
🔴 Scenariusz 3: zewnętrzny opiekun IT reaguje tylko na luki „krytyczne”, a jego skaner korzysta z oceny 8.6, więc serwer pozostaje niezałatany mimo wpisu w KEV.
4. DLACZEGO TO RYZYKO DLA TWOJEJ FIRMY?
Serwer raportowy rzadko sam zawiera najcenniejsze dane, ale prawie zawsze ma klucze do baz, z których je pobiera. Luka nie wymaga hasła, atak jest zautomatyzowany, a w łańcuchu z drugą luką kończy się przejęciem serwera. Do tego łatwo ją przeoczyć, bo różne źródła oceniają ją jako krytyczną albo tylko wysoką.
Obszar biznesu
Potencjalny wpływ
Czas do wystąpienia
Koszty szacunkowe
Operacyjny
Wyłączenie serwera raportowego, przebudowa, zmiana haseł do wszystkich źródeł danych
Dni
20 tys. do 150 tys. PLN (prace IT, brak raportów)
Bezpieczeństwo danych
Wyciek danych sprzedażowych, finansowych i kadrowych z połączonych baz
Godziny do dni
30 tys. do 250 tys. PLN (analiza powłamaniowa, obsługa incydentu)
Finansowy
Utrata przewagi w negocjacjach, koszty specjalistów, ewentualny okup
Tygodnie
50 tys. do 700 tys. PLN łącznie
Reputacyjny
Utrata zaufania klientów i partnerów, których dane wyciekły
Miesiące
30 tys. do 400 tys. PLN (utracone kontrakty)
Prawny
Obowiązek zgłoszenia naruszenia do UODO w ciągu 72 godzin, a przy wysokim ryzyku także powiadomienia osób; możliwa kara RODO do 20 mln EUR lub 4% rocznego obrotu (zależnie od okoliczności i skali zaniedbań)
72 godziny od wykrycia
20 tys. do 150 tys. PLN (prawnicy, obsługa zgłoszeń), bez ewentualnej kary
Kwoty są orientacyjnymi widełkami dla małej i średniej firmy, nie danymi z tego incydentu.
Macierz ryzyka dla firmy z Pentaho BA Serverstarszym niż 9.3.0.2 / 9.4.0.1, dostępnym z internetuWpływ 5 | . . . . . 4 | . . . . ■ ← WYSOKIE / KRYTYCZNE 3 | . . . . . 2 | . . . . . 1 | . . . . . +-------------------- 1 2 3 4 5 Prawdopodobieństwo
Interpretacja: prawdopodobieństwo jest bardzo wysokie (atak bez logowania, zautomatyzowany, publiczny kod, potwierdzone ataki), a wpływ wysoki, bo sama luka daje dostęp częściowy (ocena CISA), ale w łańcuchu z CVE-2022-43769 prowadzi do przejęcia serwera i haseł do baz; serwer zaktualizowany i niedostępny z internetu jest poza zasięgiem tego ataku.
5. CO MUSISZ ZROBIĆ NATYCHMIAST?
Lp.
Priorytet
Działanie
Termin
Odpowiedzialny
1
🔴 NATYCHMIAST
Ustalić, czy w firmie działa Pentaho BA Server i w jakiej wersji
Dziś
Administrator IT / zespół BI
2
🔴 NATYCHMIAST
Jeśli wersja jest za stara: zablokować dostęp do serwera z internetu, zostawić tylko sieć firmową lub VPN
Dziś
Administrator sieci
3
🔴 NATYCHMIAST
Zaktualizować do 9.3.0.2 lub 9.4.0.1 albo nowszej wersji wspieranej przez producenta
Do 3 dni
Zespół BI / partner
4
🟠 PILNIE
Sprawdzić serwer pod kątem włamania: zmiany w plikach ustawień, nieznane konta i procesy
Do 7 dni
Zespół bezpieczeństwa
5
🟠 PILNIE
Zmienić hasła do baz danych i usług zapisane w Pentaho
Do 7 dni
Administrator baz danych
6
🟠 PILNIE
Ograniczyć uprawnienia kont, którymi Pentaho łączy się z bazami, do samego odczytu potrzebnych danych
Do 7 dni
Administrator baz danych
7
🟡 WAŻNIE
Ocenić, czy serwer jest nadal potrzebny, a jeśli nie, wycofać go
Do 30 dni
CTO / CFO
Jeśli aktualizacja nie jest dostępna
Producent wydał poprawione wersje w 2023 roku, a CISA dopuszcza albo zastosowanie środków producenta, albo zaprzestanie używania produktu. Jeśli aktualizacja wymaga czasu, pomagają poniższe środki. Oceny efektywności to ocena ekspercka.
Czasowa miara ochronna
Efektywność
Łatwość wdrożenia
Odcięcie serwera od internetu, dostęp tylko z sieci firmowej lub przez VPN
Wysoka wobec ataków z zewnątrz
Łatwa do średniej
Wycofanie serwera, jeśli raporty mogą powstawać inaczej
Wysoka
Średnia
Ograniczenie uprawnień kont do baz danych
Średnia: zmniejsza skutki przejęcia
Średnia
Monitorowanie żądań z nietypowo zapisanymi adresami i zmian w ustawieniach
Niska jako ochrona, przydatna do wykrycia
Średnia
Przed i po działaniu
Stan
Przed działaniem
Po działaniu
Kontrola dostępu
Omijana zmienionym zapisem adresu
Działa na uporządkowanym adresie
Dostęp z internetu
Otwarty
Tylko z sieci firmowej lub VPN
Hasła do baz danych
Mogły wyciec
Zmienione, konta z minimalnymi uprawnieniami
Priorytety aktualizacji
Tylko według „krytyczne” w skanerze
Także według obecności w katalogu CISA KEV
Zgodność z wymogami
Zaległość wobec terminu CISA z 24 marca 2025 roku
Luka zamknięta i udokumentowana
6. KONTEKST I SKALA ZAGROŻENIA
Aspekt
Informacja
Czy jest wykorzystywana?
TAK (potwierdzone przez CISA)
Grupy przestępcze
Brak publicznych informacji o nazwach grup
Kampanie ransomware
Brak potwierdzenia (CISA: Unknown)
Ocena CVSS
9.8 KRYTYCZNA wg NVD; 8.6 WYSOKA wg producenta i ENISA (CVSS 3.1)
PoC dostępny publicznie?
TAK, Packet Storm (maj 2023): obejście uwierzytelnienia i wstrzyknięcie szablonu prowadzące do wykonania kodu
Liczba atakowanych firm
Brak publicznych informacji
Automatyzacja ataku
TAK (ocena CISA), skutek techniczny częściowy
Powiązana luka
CVE-2022-43769 (wstrzyknięcie szablonów Spring, wykonanie poleceń po zalogowaniu), w KEV od 3 marca 2025 roku
Prognoza EPSS
Około 0,92, górne 0,2% wszystkich podatności (wg analizy źródłowej)
Prawie dwa lata między poprawką a wpisem do katalogu CISA pokazują, że łatanie dopiero „gdy zrobi się głośno” zawsze oznacza łatanie po czasie.
Sygnały zagrożenia dla CVE-2022-43939CVSS 3.1 (NVD) 9.8/10 ████████████████████ KRYTYCZNACVSS 3.1 (producent) 8.6/10 █████████████████░░░ WYSOKAEPSS (próba w 30 dni) ~92% ██████████████████░░ BARDZO WYSOKACISA KEV TAK ████████████████████ ataki potwierdzonePubliczny exploit TAK ████████████████████ od maja 2023
Linia czasu incydentu
2023-04-03 Publikacja CVE-2022-43939 i CVE-2022-43769 z poprawkami2023-05 Publiczny kod ataku łączący obie luki (Packet Storm) ... prawie 2 lata bez potwierdzonych ataków w katalogu2025-03-03 CISA dodaje obie luki do katalogu KEV2025-03-24 Termin naprawy wg CISA dla agencji federalnych ... prawie 18 miesięcy od terminu CISA2026-09-17: TUTAJ JESTEŚMY
7. BEZPOŚREDNI LINK DO DZIAŁANIA: checklista dla CTO/CFO
Potwierdzić, czy firma lub partner utrzymuje serwer Pentaho BA Server
CTO
DZISIAJ
2
Uzyskać pisemną odpowiedź: wersja i dostępność serwera z internetu
CTO
DZISIAJ
3
Zatwierdzić odcięcie serwera od internetu do czasu aktualizacji
CTO
DZISIAJ
4
Zatwierdzić aktualizację i zmianę haseł do baz danych zapisanych w Pentaho
CTO
DO JUTRA
5
Zdecydować, czy serwer raportowy jest nadal potrzebny
CFO
DO JUTRA
6
Zarezerwować budżet na ewentualną analizę powłamaniową
CFO
DO JUTRA
7
Ustalić z opiekunem IT, że luki z katalogu CISA KEV są łatane niezależnie od oceny CVSS
CTO
DO JUTRA
8. PYTANIA DO TWOJEGO ZESPOŁU IT
#
Pytanie
Odpowiedź
Priorytet
1
Czy mamy serwer Pentaho BA Server i jaka jest jego wersja?
[wersja]
🔴
2
Czy serwer Pentaho jest dostępny z internetu?
TAK / NIE
🔴
3
Kiedy zainstalowaliśmy wersję 9.3.0.2, 9.4.0.1 lub nowszą?
[data]
🔴
4
Do jakich baz danych łączy się Pentaho i z jakimi uprawnieniami?
[lista]
🟠
5
Czy sprawdziliśmy serwer pod kątem zmian w plikach ustawień i nieznanych kont?
TAK / NIE
🟠
6
Czy nasz skaner podatności pokazuje tę lukę jako krytyczną czy wysoką?
[ocena]
🟠
7
Ile raportów miesięcznie faktycznie powstaje w Pentaho?
[liczba]
🟡
Pytania diagnostyczne dla managera
✓ Czy wiem, które narzędzia w firmie mają zapisane hasła do naszych baz danych?
✓ Czy rzadko używane systemy są aktualizowane tak samo jak kluczowe?
✓ Czy priorytety łatania ustalamy tylko na podstawie jednej oceny liczbowej?
✓ Czy wycofujemy systemy, które przestały być potrzebne?
✓ Czy mamy procedurę zgłoszenia naruszenia danych do UODO w 72 godziny?
Podsumowanie
CVE-2022-43939 pozwala ominąć kontrolę dostępu w Pentaho BA Server zmienionym zapisem adresu, a w łańcuchu z CVE-2022-43769 przejąć serwer i hasła do firmowych baz. Poprawki są dostępne od 2023 roku, publiczny kod ataku istnieje, a CISA potwierdza ataki, więc aktualizacja lub odcięcie serwera od internetu i zmiana haseł to zadania na dziś.
Czytaj dalej
Powiązane artykuły
Zestaw zmienia się codziennie, więc przy kolejnej wizycie zobaczysz inny wycinek bloga.
Przepełnienie bufora w FortiOS i FortiSwitchManager pozwala bez hasła uruchomić kod na zaporze. CISA potwierdza ataki, a przestępcy instalują trojana PivotC2. Zaktualizuj FortiOS i sprawdź zapory pod kątem włamania.
Błąd w NetScaler ADC i Gateway, opisany przez producenta jako awaria, pozwala według badaczy przejąć bramę VPN bez hasła. Publiczny kod istnieje, ataki trwają. Zaktualizuj urządzenia i sprawdź ślady włamania.
Luka w N-able N-central pozwala bez logowania uruchomić kod na serwerze, z którego zarządza się komputerami wielu firm. CISA potwierdza ataki. Zaktualizuj do 2026.3.1.14, odetnij konsolę od internetu i sprawdź konta.
Klikając „Akceptuję”, zgadzasz się na przechowywanie plików cookie przez UXU w celu poprawy działania strony, analizy i wsparcia działań marketingowych.