Pomoc zdalna
alerty bezpieczeństwa

Pentaho BA Server (CVE-2022-43939): obejście kontroli dostępu w serwerze raportowym

Serwer raportowy Hitachi Vantara Pentaho pozwala ominąć kontrolę dostępu zmienionym zapisem adresu, a z drugą luką przejąć serwer. CISA potwierdza ataki. Zaktualizuj do 9.3.0.2 lub 9.4.0.1 i zmień hasła.

  • Paweł Niedźwiecki
Paweł Niedźwiecki
17 września 2026 9 min czytania
Osoby analizujące raporty i wykresy biznesowe przy laptopie

Ten alert jest dla zarządu, CTO i CFO firm, które budują raporty i zestawienia na serwerze Hitachi Vantara Pentaho Business Analytics (BA) Server. Werdykt: jeśli Pentaho ma wersję starszą niż 9.3.0.2 lub 9.4.0.1, zaktualizuj go albo odetnij od internetu dziś, bo ta luka w połączeniu z CVE-2022-43769 prowadzi do przejęcia serwera, a CISA potwierdza ataki.

1. CO SIĘ STAŁO? Fakty w pigułce

Amerykańska agencja CISA 3 marca 2025 roku dopisała do katalogu KEV podatność CVE-2022-43939 w serwerze raportowym Hitachi Vantara Pentaho BA Server. KEV to lista luk, o których CISA ma dowody, że są wykorzystywane w prawdziwych atakach. Tego samego dnia do katalogu trafiła bliźniacza luka CVE-2022-43769 w tym samym produkcie.

Serwer sprawdzał uprawnienia na podstawie adresu w postaci nieuporządkowanej. Ten sam zasób można zapisać na kilka sposobów, a kontrola dostępu i mechanizm, który faktycznie udostępnia zasób, odczytywały adres inaczej. Odpowiednio zapisany adres omijał więc kontrolę i dawał dostęp do chronionych funkcji bez konta. Druga luka pozwala zalogowanemu użytkownikowi wstrzyknąć szablon Spring wykonywany jako polecenie systemowe, więc razem tworzą drogę od anonimowego żądania do przejęcia serwera.

Poprawki są dostępne od kwietnia 2023 roku, prawie dwa lata przed potwierdzeniem ataków. Termin naprawy wyznaczony przez CISA minął 24 marca 2025 roku.

Element

Szczegóły

Identyfikator CVE

CVE-2022-43939

Data dodania do CISA KEV

2025-03-03

Termin naprawy wg CISA

2025-03-24 (21 dni od wpisu)

Produkt

Hitachi Vantara Pentaho Business Analytics (BA) Server, serwer raportów i analiz

Wersje zagrożone

Wszystkie wersje przed 9.3.0.2 (w tym linia 8.3.x) oraz 9.4.0.0 przed 9.4.0.1

Wersje bezpieczne

9.3.0.2 w linii 9.3 i 9.4.0.1 w linii 9.4 lub nowsze

Typ podatności

Decyzje o uprawnieniach na podstawie niekanonicznej ścieżki URL, prowadzące do obejścia autoryzacji; CWE-647 (producent, KEV), NVD bez przypisanej klasy

Ocena CVSS

NVD: 9.8 KRYTYCZNA (CVSS 3.1, pełny wpływ). Producent i ENISA: 8.6 WYSOKA (niski wpływ na poufność i integralność, wysoki na dostępność). Atak przez sieć, bez logowania i bez udziału użytkownika

2. O CO CHODZI W PROSTYCH SŁOWACH?

Wyobraź sobie portiera, który ma listę osób wpuszczanych do serwerowni i porównuje ją z nazwiskiem wydrukowanym na przepustce, litera po literze. Zamek w drzwiach serwerowni rozpoznaje jednak nazwisko po uproszczeniu zapisu, na przykład bez spacji i wielkich liter. Wystarczy przepustka z nazwiskiem zapisanym trochę inaczej: portier nie znajduje go na liście zakazanych i przepuszcza, a zamek i tak otwiera drzwi.

Tak działał ten błąd. Aplikacja internetowa powinna najpierw doprowadzić adres do jednej, uporządkowanej postaci, a dopiero potem sprawdzić uprawnienia. W Pentaho kolejność była odwrotna. Adres z dodatkowymi znakami lub zakodowanymi fragmentami przechodził przez kontrolę dostępu, a potem trafiał do chronionej funkcji. Nie było tu łamania haseł, tylko dwa różne odczyty tej samej informacji.

💡 Serwer raportowy (BI) pobiera dane z firmowych baz i tworzy z nich zestawienia i wykresy; zwykle ma zapisane hasła do tych baz. Kanoniczny adres to jedna, uporządkowana postać ścieżki URL. Wstrzyknięcie szablonu to przemycenie wyrażenia, które serwer wykona jako polecenie. Łańcuch luk to połączenie kilku błędów, z których każdy osobno wygląda na ograniczony. KEV to katalog CISA z lukami potwierdzonymi jako wykorzystywane w atakach.

Scenariusz

Normalnie

Z podatnością

Obca osoba otwiera chronioną funkcję Pentaho

Dostaje ekran logowania

Zmieniony zapis adresu omija kontrolę dostępu

Druga luka CVE-2022-43769

Wymaga zalogowanego konta

Po obejściu kontroli daje wykonanie poleceń

Hasła do baz danych zapisane w Pentaho

Chronione

Mogą trafić w ręce napastnika

Ocena w raporcie skanera

Zawsze ta sama

Krytyczna lub wysoka, zależnie od źródła danych

Narzędzie używane rzadko

Uważane za mało ważne

Niezałatany serwer z dostępem do źródeł danych

Laptop z wykresami wydatków na ekranieźródło: https://unsplash.com

3. JAK HAKERZY TO WYKORZYSTUJĄ?

Poniżej typowy przebieg ataku dla tej klasy podatności. To scenariusz poglądowy, a nie odtworzenie konkretnego incydentu. Atak wymaga tylko dostępu sieciowego do serwera Pentaho, dlatego najbardziej zagrożone są instalacje dostępne z internetu. CISA ocenia go jako możliwy do zautomatyzowania, ze skutkiem częściowym, a publiczny kod ataku (Packet Storm, maj 2023) łączy obejście uwierzytelnienia z wykonaniem kodu.

Etap

Czas

Akcja hakerów

Wynik

1. Rozpoznanie

T+0 min

Automatyczne wyszukiwanie serwerów Pentaho i ustalanie wersji

Lista podatnych serwerów

2. Obejście kontroli

T+sekundy

Wysłanie żądania ze zmienionym zapisem adresu (CVE-2022-43939)

Dostęp do chronionych funkcji bez konta

3. Wykonanie kodu

T+minuty

Wstrzyknięcie szablonu Spring w ustawieniach (CVE-2022-43769)

Polecenia wykonywane na serwerze

4. Kradzież haseł

T+godziny

Odczyt połączeń do baz danych zapisanych w Pentaho

Dostęp do źródeł danych firmy

5. Rozszerzenie

T+dni

Wejście do baz sprzedażowych, finansowych i kadrowych

Wyciek danych, dalszy ruch w sieci

6. Wykorzystanie

T+tygodnie

Sprzedaż danych, szantaż lub przygotowanie szyfrowania

Straty finansowe i reputacyjne

Tomasz Kaczmarek
Tomasz Kaczmarek

Mogę Ci jakoś pomóc?

Konkretne scenariusze zagrożenia

  • 🔴 Scenariusz 1: sieć sklepów trzyma w Pentaho zestawienia marż i rabatów dla hurtowników; napastnik bez konta pobiera dane, na których firma opiera negocjacje.
  • 🔴 Scenariusz 2: po przejęciu serwera raportowego napastnik odczytuje hasła do bazy systemu księgowego i kadrowego, bo Pentaho pobierał z nich dane do raportów.
  • 🔴 Scenariusz 3: zewnętrzny opiekun IT reaguje tylko na luki „krytyczne”, a jego skaner korzysta z oceny 8.6, więc serwer pozostaje niezałatany mimo wpisu w KEV.

4. DLACZEGO TO RYZYKO DLA TWOJEJ FIRMY?

Serwer raportowy rzadko sam zawiera najcenniejsze dane, ale prawie zawsze ma klucze do baz, z których je pobiera. Luka nie wymaga hasła, atak jest zautomatyzowany, a w łańcuchu z drugą luką kończy się przejęciem serwera. Do tego łatwo ją przeoczyć, bo różne źródła oceniają ją jako krytyczną albo tylko wysoką.

Obszar biznesu

Potencjalny wpływ

Czas do wystąpienia

Koszty szacunkowe

Operacyjny

Wyłączenie serwera raportowego, przebudowa, zmiana haseł do wszystkich źródeł danych

Dni

20 tys. do 150 tys. PLN (prace IT, brak raportów)

Bezpieczeństwo danych

Wyciek danych sprzedażowych, finansowych i kadrowych z połączonych baz

Godziny do dni

30 tys. do 250 tys. PLN (analiza powłamaniowa, obsługa incydentu)

Finansowy

Utrata przewagi w negocjacjach, koszty specjalistów, ewentualny okup

Tygodnie

50 tys. do 700 tys. PLN łącznie

Reputacyjny

Utrata zaufania klientów i partnerów, których dane wyciekły

Miesiące

30 tys. do 400 tys. PLN (utracone kontrakty)

Prawny

Obowiązek zgłoszenia naruszenia do UODO w ciągu 72 godzin, a przy wysokim ryzyku także powiadomienia osób; możliwa kara RODO do 20 mln EUR lub 4% rocznego obrotu (zależnie od okoliczności i skali zaniedbań)

72 godziny od wykrycia

20 tys. do 150 tys. PLN (prawnicy, obsługa zgłoszeń), bez ewentualnej kary

Kwoty są orientacyjnymi widełkami dla małej i średniej firmy, nie danymi z tego incydentu.

Macierz ryzyka dla firmy z Pentaho BA Server starszym niż 9.3.0.2 / 9.4.0.1, dostępnym z internetu Wpływ 5 | . . . . . 4 | . . . . ■ ← WYSOKIE / KRYTYCZNE 3 | . . . . . 2 | . . . . . 1 | . . . . . +-------------------- 1 2 3 4 5 Prawdopodobieństwo

Interpretacja: prawdopodobieństwo jest bardzo wysokie (atak bez logowania, zautomatyzowany, publiczny kod, potwierdzone ataki), a wpływ wysoki, bo sama luka daje dostęp częściowy (ocena CISA), ale w łańcuchu z CVE-2022-43769 prowadzi do przejęcia serwera i haseł do baz; serwer zaktualizowany i niedostępny z internetu jest poza zasięgiem tego ataku.

5. CO MUSISZ ZROBIĆ NATYCHMIAST?

Lp.

Priorytet

Działanie

Termin

Odpowiedzialny

1

🔴 NATYCHMIAST

Ustalić, czy w firmie działa Pentaho BA Server i w jakiej wersji

Dziś

Administrator IT / zespół BI

2

🔴 NATYCHMIAST

Jeśli wersja jest za stara: zablokować dostęp do serwera z internetu, zostawić tylko sieć firmową lub VPN

Dziś

Administrator sieci

3

🔴 NATYCHMIAST

Zaktualizować do 9.3.0.2 lub 9.4.0.1 albo nowszej wersji wspieranej przez producenta

Do 3 dni

Zespół BI / partner

4

🟠 PILNIE

Sprawdzić serwer pod kątem włamania: zmiany w plikach ustawień, nieznane konta i procesy

Do 7 dni

Zespół bezpieczeństwa

5

🟠 PILNIE

Zmienić hasła do baz danych i usług zapisane w Pentaho

Do 7 dni

Administrator baz danych

6

🟠 PILNIE

Ograniczyć uprawnienia kont, którymi Pentaho łączy się z bazami, do samego odczytu potrzebnych danych

Do 7 dni

Administrator baz danych

7

🟡 WAŻNIE

Ocenić, czy serwer jest nadal potrzebny, a jeśli nie, wycofać go

Do 30 dni

CTO / CFO

Jeśli aktualizacja nie jest dostępna

Producent wydał poprawione wersje w 2023 roku, a CISA dopuszcza albo zastosowanie środków producenta, albo zaprzestanie używania produktu. Jeśli aktualizacja wymaga czasu, pomagają poniższe środki. Oceny efektywności to ocena ekspercka.

Czasowa miara ochronna

Efektywność

Łatwość wdrożenia

Odcięcie serwera od internetu, dostęp tylko z sieci firmowej lub przez VPN

Wysoka wobec ataków z zewnątrz

Łatwa do średniej

Wycofanie serwera, jeśli raporty mogą powstawać inaczej

Wysoka

Średnia

Ograniczenie uprawnień kont do baz danych

Średnia: zmniejsza skutki przejęcia

Średnia

Monitorowanie żądań z nietypowo zapisanymi adresami i zmian w ustawieniach

Niska jako ochrona, przydatna do wykrycia

Średnia

Przed i po działaniu

Stan

Przed działaniem

Po działaniu

Kontrola dostępu

Omijana zmienionym zapisem adresu

Działa na uporządkowanym adresie

Dostęp z internetu

Otwarty

Tylko z sieci firmowej lub VPN

Hasła do baz danych

Mogły wyciec

Zmienione, konta z minimalnymi uprawnieniami

Priorytety aktualizacji

Tylko według „krytyczne” w skanerze

Także według obecności w katalogu CISA KEV

Zgodność z wymogami

Zaległość wobec terminu CISA z 24 marca 2025 roku

Luka zamknięta i udokumentowana

6. KONTEKST I SKALA ZAGROŻENIA

Aspekt

Informacja

Czy jest wykorzystywana?

TAK (potwierdzone przez CISA)

Grupy przestępcze

Brak publicznych informacji o nazwach grup

Kampanie ransomware

Brak potwierdzenia (CISA: Unknown)

Ocena CVSS

9.8 KRYTYCZNA wg NVD; 8.6 WYSOKA wg producenta i ENISA (CVSS 3.1)

PoC dostępny publicznie?

TAK, Packet Storm (maj 2023): obejście uwierzytelnienia i wstrzyknięcie szablonu prowadzące do wykonania kodu

Liczba atakowanych firm

Brak publicznych informacji

Automatyzacja ataku

TAK (ocena CISA), skutek techniczny częściowy

Powiązana luka

CVE-2022-43769 (wstrzyknięcie szablonów Spring, wykonanie poleceń po zalogowaniu), w KEV od 3 marca 2025 roku

Prognoza EPSS

Około 0,92, górne 0,2% wszystkich podatności (wg analizy źródłowej)

Prawie dwa lata między poprawką a wpisem do katalogu CISA pokazują, że łatanie dopiero „gdy zrobi się głośno” zawsze oznacza łatanie po czasie.

Tomasz Kaczmarek
Tomasz Kaczmarek

Mogę Ci jakoś pomóc?

Sygnały zagrożenia dla CVE-2022-43939 CVSS 3.1 (NVD) 9.8/10 ████████████████████ KRYTYCZNA CVSS 3.1 (producent) 8.6/10 █████████████████░░░ WYSOKA EPSS (próba w 30 dni) ~92% ██████████████████░░ BARDZO WYSOKA CISA KEV TAK ████████████████████ ataki potwierdzone Publiczny exploit TAK ████████████████████ od maja 2023

Linia czasu incydentu

2023-04-03 Publikacja CVE-2022-43939 i CVE-2022-43769 z poprawkami 2023-05 Publiczny kod ataku łączący obie luki (Packet Storm) ... prawie 2 lata bez potwierdzonych ataków w katalogu 2025-03-03 CISA dodaje obie luki do katalogu KEV 2025-03-24 Termin naprawy wg CISA dla agencji federalnych ... prawie 18 miesięcy od terminu CISA 2026-09-17: TUTAJ JESTEŚMY

7. BEZPOŚREDNI LINK DO DZIAŁANIA: checklista dla CTO/CFO

Komunikat producenta z wersjami poprawionymi: Pentaho Support, CVE-2022-43939 . Wpis w NVD: nvd.nist.gov/vuln/detail/CVE-2022-43939 .

Lp.

Zadanie

Kto

Deadline

1

Potwierdzić, czy firma lub partner utrzymuje serwer Pentaho BA Server

CTO

DZISIAJ

2

Uzyskać pisemną odpowiedź: wersja i dostępność serwera z internetu

CTO

DZISIAJ

3

Zatwierdzić odcięcie serwera od internetu do czasu aktualizacji

CTO

DZISIAJ

4

Zatwierdzić aktualizację i zmianę haseł do baz danych zapisanych w Pentaho

CTO

DO JUTRA

5

Zdecydować, czy serwer raportowy jest nadal potrzebny

CFO

DO JUTRA

6

Zarezerwować budżet na ewentualną analizę powłamaniową

CFO

DO JUTRA

7

Ustalić z opiekunem IT, że luki z katalogu CISA KEV są łatane niezależnie od oceny CVSS

CTO

DO JUTRA

8. PYTANIA DO TWOJEGO ZESPOŁU IT

#

Pytanie

Odpowiedź

Priorytet

1

Czy mamy serwer Pentaho BA Server i jaka jest jego wersja?

[wersja]

🔴

2

Czy serwer Pentaho jest dostępny z internetu?

TAK / NIE

🔴

3

Kiedy zainstalowaliśmy wersję 9.3.0.2, 9.4.0.1 lub nowszą?

[data]

🔴

4

Do jakich baz danych łączy się Pentaho i z jakimi uprawnieniami?

[lista]

🟠

5

Czy sprawdziliśmy serwer pod kątem zmian w plikach ustawień i nieznanych kont?

TAK / NIE

🟠

6

Czy nasz skaner podatności pokazuje tę lukę jako krytyczną czy wysoką?

[ocena]

🟠

7

Ile raportów miesięcznie faktycznie powstaje w Pentaho?

[liczba]

🟡

Pytania diagnostyczne dla managera

  • ✓ Czy wiem, które narzędzia w firmie mają zapisane hasła do naszych baz danych?
  • ✓ Czy rzadko używane systemy są aktualizowane tak samo jak kluczowe?
  • ✓ Czy priorytety łatania ustalamy tylko na podstawie jednej oceny liczbowej?
  • ✓ Czy wycofujemy systemy, które przestały być potrzebne?
  • ✓ Czy mamy procedurę zgłoszenia naruszenia danych do UODO w 72 godziny?

Podsumowanie

CVE-2022-43939 pozwala ominąć kontrolę dostępu w Pentaho BA Server zmienionym zapisem adresu, a w łańcuchu z CVE-2022-43769 przejąć serwer i hasła do firmowych baz. Poprawki są dostępne od 2023 roku, publiczny kod ataku istnieje, a CISA potwierdza ataki, więc aktualizacja lub odcięcie serwera od internetu i zmiana haseł to zadania na dziś.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Zestaw zmienia się codziennie, więc przy kolejnej wizycie zobaczysz inny wycinek bloga.

Masz to samo u siebie?

Możemy się tym zająć

Krótka rozmowa wystarczy, żeby ocenić zakres prac i podać widełki kosztu. Bez zobowiązań.