GNU InetUtils telnetd: luka CVE-2026-24061 daje konto administratora bez hasła
Błąd w telnetd z GNU InetUtils (CVE-2026-24061) pozwala zalogować się jako root bez hasła. CISA potwierdza masowe ataki. Wyłącz telnet, zablokuj port 23 i zaktualizuj pakiety inetutils.
Ten alert jest dla zarządu, CTO i CFO firm, które mają serwery z Linuksem, urządzenia sieciowe, sterowniki przemysłowe lub rejestratory, w których może działać usługa telnet. Werdykt: jeśli gdziekolwiek w firmie nasłuchuje serwer telnetd z pakietu GNU InetUtils (wersje 1.9.3 do 2.7), wyłącz go dziś lub zaktualizuj pakiet, bo ta luka daje każdemu z sieci konto administratora bez hasła i jest masowo atakowana.
1. CO SIĘ STAŁO? Fakty w pigułce
Amerykańska agencja CISA 26 stycznia 2026 roku dopisała podatność CVE-2026-24061 do katalogu KEV, czyli listy luk, o których ma dowody, że są wykorzystywane w prawdziwych atakach. Błąd dotyczy telnetd, serwera telnet z pakietu GNU InetUtils, obecnego w wielu dystrybucjach Linuksa i urządzeniach opartych na Linuksie. Napastnik podaje jako nazwę użytkownika ciąg -f root i zostaje zalogowany jako administrator systemu (root) bez hasła.
Błąd tkwił w kodzie od 2015 roku. Pierwsze próby ataku na pułapki badaczy GreyNoise pojawiły się w ciągu kilkunastu minut od publikacji wpisu w NVD. CISA ocenia atak jako możliwy do zautomatyzowania. Termin naprawy minął 16 lutego 2026 roku.
Element
Szczegóły
Identyfikator CVE
CVE-2026-24061
Data dodania do CISA KEV
2026-01-26
Termin naprawy wg CISA
2026-02-16 (21 dni od wpisu)
Produkt
GNU InetUtils, serwer telnetd; według CISA komponent może występować w wielu produktach innych producentów
Wersje zagrożone
GNU InetUtils od 1.9.3 do 2.7 włącznie. Zagrożenie dotyczy systemów, na których telnetd jest uruchomiony i dostępny z sieci; sam zainstalowany pakiet bez działającej usługi nie jest wystawiony na atak (Debian)
Wersje bezpieczne
Projekt GNU wydał poprawkę w repozytorium kodu, bez numeru wydania w komunikacie. Pakiety dystrybucji: Debian 12 bookworm 2:2.4-2+deb12u2, Debian 13 trixie 2:2.6-3+deb13u1, Debian 11 bullseye 2:2.0-1+deb11u3; Ubuntu 25.10, 24.04 LTS i 22.04 LTS: aktualizacje z 2 lutego 2026. SUSE: produkty nieobjęte. Urządzenia innych producentów: według ich komunikatów
Typ podatności
Wstrzyknięcie argumentu prowadzące do obejścia uwierzytelnienia; CWE-88
Ocena CVSS
MITRE: 9.8 (CVSS 3.1, KRYTYCZNA). Atak przez sieć, niska złożoność, bez uprawnień i bez udziału użytkownika, pełny wpływ na poufność, integralność i dostępność. Projekt GNU: waga wysoka
Powiązany błąd CVE-2026-28372 (opublikowany 27 lutego 2026 roku) dotyczy tego samego telnetd do wersji 2.7 i pozwala lokalnemu użytkownikowi podnieść uprawnienia przez mechanizm dodany w programie login z util-linux 2.40. NVD ocenia go na 7.8 (CVSS 3.1, WYSOKA). Aktualizacja ze stycznia nie zwalnia z instalacji kolejnych poprawek pakietu.
2. O CO CHODZI W PROSTYCH SŁOWACH?
Wyobraź sobie recepcję biurowca, w której gość wpisuje do formularza swoje imię i nazwisko, a recepcjonistka przepisuje je na karteczkę dla ochrony. Ktoś wpisuje w rubrykę: „przepustka już sprawdzona, wpuścić na piętro zarządu”. Recepcjonistka przepisuje całość bez czytania, a ochrona traktuje to jako polecenie i otwiera drzwi.
Tak działał telnetd. Klient telnet przesyła serwerowi proponowaną nazwę użytkownika, a serwer przekazuje ją programowi logowania. Program logowania rozumie jednak także polecenia zaczynające się od myślnika, w tym -f, które oznacza „ta osoba jest już zweryfikowana, nie pytaj o hasło”. Podatny telnetd nie sprawdzał, czy dostał nazwę, czy polecenie, więc wpis -f root otwierał sesję administratora.
💡 Telnet to stary sposób łączenia się z odległym komputerem i wpisywania w nim poleceń, bez szyfrowania; zastąpiło go SSH. telnetd to program po stronie serwera, który przyjmuje takie połączenia. root to konto administratora w systemach Linux. Wstrzyknięcie argumentu to przemycenie polecenia w miejscu, gdzie program oczekuje zwykłych danych. KEV to katalog CISA z lukami potwierdzonymi jako wykorzystywane w atakach.
Scenariusz
Normalnie
Z podatnością
Połączenie telnet z serwerem
Serwer pyta o login i hasło
Wpis -f root daje konto administratora bez hasła
Urządzenie przemysłowe z awaryjnym telnetem
Serwisant loguje się swoim hasłem
Każdy z sieci może wejść jako administrator
Pakiet InetUtils zainstalowany, usługa wyłączona
Brak zagrożenia
Brak zagrożenia (liczy się nasłuchujący port)
Styczniowa poprawka zainstalowana
Sprawa zamknięta
Trzeba śledzić kolejne poprawki, np. CVE-2026-28372
Komunikat „nasza dystrybucja jest bezpieczna”
Uspokaja
Nie mówi nic o urządzeniach innych producentów w sieci
źródło: pexels.com
3. JAK HAKERZY TO WYKORZYSTUJĄ?
Poniżej typowy przebieg ataku dla tej klasy podatności, oparty na tym, co badacze GreyNoise zaobserwowali na swoich pułapkach w pierwszych 18 godzinach. To scenariusz poglądowy, a nie odtworzenie konkretnego incydentu w firmie. Atak nie wymaga konta ani udziału pracownika, więc ofiar się nie wybiera: skaner sprawdza kolejne adresy z otwartym portem telnet.
Etap
Czas
Akcja hakerów
Wynik
1. Skanowanie
T+0 min
Automatyczne wyszukiwanie w internecie i sieciach otwartego portu 23 (telnet)
Lista urządzeń z telnetem
2. Wejście
T+sekundy
Połączenie z nazwą użytkownika -f root
Sesja administratora bez hasła
3. Rozpoznanie
T+1 min
Sprawdzenie systemu, uprawnień i sieci (GreyNoise: rozpoznanie systemu)
Wiedza, gdzie jest urządzenie i co widzi
4. Utrwalenie
T+kilka minut
Dopisanie własnego klucza SSH (zaobserwowane przez GreyNoise)
Stały dostęp, nawet po wyłączeniu telnetu
5. Złośliwe oprogramowanie
T+minuty do godzin
Próby pobrania i uruchomienia złośliwego oprogramowania (zaobserwowane przez GreyNoise)
Urządzenie w botnecie lub przyczółek do dalszego ataku
6. Ruch w głąb sieci
T+dni
Przejście z urządzenia na serwery plików i kopie zapasowe
🔴 Scenariusz 1: rejestrator kamer lub sterownik linii produkcyjnej ma awaryjny telnet włączony przez serwisanta; napastnik wchodzi jako root i zyskuje przyczółek w sieci, gdzie nie ma antywirusa ani monitoringu.
🔴 Scenariusz 2: stary serwer Linux z telnetem, dostępny z internetu, zostaje przejęty w ciągu minut od skanu, dostaje klucz SSH napastnika i trafia do botnetu.
🔴 Scenariusz 3: dział IT zainstalował styczniowe poprawki na serwerach, ale nie sprawdził urządzeń innych producentów z wbudowanym InetUtils, które nadal nasłuchują na porcie 23.
4. DLACZEGO TO RYZYKO DLA TWOJEJ FIRMY?
Luka łączy najgorsze cechy: działa bez hasła, bez udziału człowieka, daje najwyższe uprawnienia i jest atakowana automatycznie. Najczęściej dotyczy urządzeń, o których nikt nie pamięta: sprzętu przemysłowego, rejestratorów, starych serwerów. Takie urządzenia zwykle nie mają logów, antywirusa ani właściciela w dziale IT.
Obszar biznesu
Potencjalny wpływ
Czas do wystąpienia
Koszty szacunkowe
Operacyjny
Zatrzymanie produkcji lub monitoringu do czasu potwierdzenia, że urządzenia są czyste; możliwa wizyta serwisu producenta
Godziny do dni
30 tys. do 400 tys. PLN (przestój, serwis, wymiana urządzeń)
Bezpieczeństwo danych
Przyczółek w sieci, kradzież danych z serwerów dostępnych z przejętego urządzenia
Dni
30 tys. do 250 tys. PLN (analiza powłamaniowa, często utrudniona brakiem logów)
Finansowy
Okup, odtwarzanie systemów, koszty specjalistów od systemów przemysłowych
Tygodnie
100 tys. do 1 mln PLN łącznie
Reputacyjny
Opóźnione dostawy, pytania klientów i ubezpieczyciela; firmowy adres w botnecie na czarnych listach
Tygodnie do miesięcy
30 tys. do 300 tys. PLN (utracone kontrakty)
Prawny
Obowiązek zgłoszenia naruszenia do UODO w ciągu 72 godzin, a przy wysokim ryzyku także powiadomienia osób; możliwa kara RODO do 20 mln EUR lub 4% rocznego obrotu, zależnie od okoliczności
72 godziny od wykrycia
20 tys. do 150 tys. PLN (prawnicy, obsługa zgłoszeń), bez ewentualnej kary
Kwoty są orientacyjnymi widełkami dla małej i średniej firmy, nie danymi z tego incydentu.
Interpretacja: wpływ i prawdopodobieństwo są maksymalne dla każdego urządzenia z działającym, osiągalnym telnetd (administrator bez hasła, atak zautomatyzowany, EPSS około 98%); firma, w której usługa nie działa lub port jest niedostępny, jest poza zasięgiem tej luki.
5. CO MUSISZ ZROBIĆ NATYCHMIAST?
Lp.
Priorytet
Działanie
Termin
Odpowiedzialny
1
🔴 NATYCHMIAST
Przeskanować własną sieć i adresy publiczne firmy pod kątem otwartego portu 23 (telnet)
Dziś
Administrator sieci
2
🔴 NATYCHMIAST
Zablokować port 23 z internetu na zaporze brzegowej
Dziś
Administrator sieci
3
🔴 NATYCHMIAST
Wyłączyć usługę telnetd wszędzie, gdzie nie jest niezbędna (zalecenie projektu GNU i Debiana)
Dziś
Administratorzy serwerów
4
🟠 PILNIE
Zaktualizować pakiety inetutils na serwerach Debian i Ubuntu do wersji z sekcji 1, łącznie z późniejszymi poprawkami
Do 2 dni
Administratorzy serwerów
5
🟠 PILNIE
Na urządzeniach, które telnetu nie pozwalają wyłączyć: ograniczyć dostęp do portu 23 do zaufanych komputerów i zapytać producenta o aktualizację
Do 3 dni
Dział IT / serwis producenta
6
🟠 PILNIE
Na systemach, gdzie telnetd działał: sprawdzić pliki authorized_keys pod kątem obcych kluczy SSH oraz nieznane procesy i zadania
Do 3 dni
Dział IT / zespół bezpieczeństwa
7
🟡 WAŻNIE
Wpisać do umów serwisowych zakaz zostawiania włączonego telnetu po uruchomieniu urządzeń
Do 30 dni
CTO / dział zakupów
Jeśli aktualizacja nie jest dostępna
Debian i Ubuntu wydały poprawione pakiety, a projekt GNU opublikował poprawkę kodu. Dla urządzeń innych producentów aktualizacja może nie istnieć. Projekt GNU wskazuje obejście: wyłączyć telnetd albo użyć programu logowania, który nie przyjmuje parametru -f. Oceny efektywności poniżej to ocena ekspercka.
Czasowa miara ochronna
Efektywność
Łatwość wdrożenia
Wyłączenie serwera telnetd (zalecenie projektu GNU)
Wysoka: usuwa podatną usługę
Łatwa na serwerach, trudniejsza na urządzeniach zamkniętych
Blokada portu 23 z internetu i ograniczenie do zaufanych adresów w sieci wewnętrznej (zalecenie projektu GNU i Debiana)
Wysoka wobec ataków z zewnątrz, średnia wewnątrz sieci
Łatwa
Program logowania bez obsługi parametru -f (obejście projektu GNU)
Wysoka, jeśli poprawnie wdrożona
Trudna, wymaga wiedzy administratora
Zastąpienie telnetu przez SSH
Wysoka i docelowa
Średnia
Przed i po działaniu
Stan
Przed działaniem
Po działaniu
Port 23
Nieznana liczba urządzeń nasłuchuje
Spis urządzeń, port zamknięty lub ograniczony
Dostęp administratora
Możliwy bez hasła z sieci
Tylko przez SSH z hasłem lub kluczem
Urządzenia przemysłowe
Awaryjny telnet zostawiony przez serwisanta
Wyłączony lub odcięty od reszty sieci
Wiedza o włamaniu
Brak
Sprawdzone klucze SSH, procesy i zadania
Zgodność z wymogami
Ponad 7 miesięcy po terminie CISA (wiąże agencje USA, ale jest dobrym punktem odniesienia)
Luka zamknięta i udokumentowana
6. KONTEKST I SKALA ZAGROŻENIA
Aspekt
Informacja
Czy jest wykorzystywana?
TAK (potwierdzone przez CISA). Ocena CISA: wykorzystanie aktywne, atak możliwy do zautomatyzowania, wpływ techniczny pełny
Grupy przestępcze
Brak publicznych informacji o nazwach grup. GreyNoise w pierwszych 18 godzinach odnotował 60 prób ataku z 18 różnych adresów IP
Kampanie ransomware
Brak potwierdzenia (CISA: Unknown)
Ocena CVSS
9.8 KRYTYCZNA wg MITRE (CVSS 3.1)
PoC dostępny publicznie?
TAK: komunikat projektu GNU z 20 stycznia 2026 roku zawiera przykład wykorzystania
Liczba atakowanych firm
Brak publicznych informacji. GreyNoise, powołując się na Censys, wskazywał około 3 tys. systemów z telnetem widocznych w internecie z sygnaturą pasującą do podatnej usługi
Po włamaniu
Wg GreyNoise: rozpoznanie systemu, dopisywanie kluczy SSH, próby instalacji złośliwego oprogramowania
Kto opisał błąd
Simon Josefsson, komunikat bezpieczeństwa GNU InetUtils; błąd wprowadzony w 2015 roku
Prognoza EPSS
0,98 (ok. 98% szansy próby wykorzystania), najwyższy promil znanych podatności (wg analizy źródłowej)
Ten wpis ma niemal wszystkie sygnały zagrożenia ustawione na maksimum:
Sygnały zagrożenia dla CVE-2026-24061CVSS 3.1 (MITRE) 9.8/10 ████████████████████ KRYTYCZNAEPSS (prawdopodob.) ~98% ████████████████████ BARDZO WYSOKACISA KEV TAK ████████████████████ ataki potwierdzoneAutomatyzacja (CISA) TAK ████████████████████ skanowanie masowePrzykład ataku TAK ████████████████████ w komunikacie GNURansomware (CISA) Unknown ░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░ brak potwierdzenia
Linia czasu incydentu
2015-05-12 Wydanie InetUtils 1.9.3 z błędem (wprowadzonym w marcu 2015)2026-01-20 Komunikat bezpieczeństwa GNU InetUtils z przykładem ataku2026-01-21 Publikacja CVE-2026-24061 w NVD2026-01-21 GreyNoise rejestruje pierwsze próby ataku2026-01-22 Debian wydaje DSA-6106-1 (bookworm, trixie)2026-01-25 Poprawka dla Debian 11 bullseye (wg analizy źródłowej)2026-01-26 CISA dodaje lukę do katalogu KEV2026-02-02 Canonical wydaje poprawki dla Ubuntu2026-02-16 Termin naprawy wg CISA dla agencji federalnych2026-02-27 Publikacja powiązanego CVE-2026-28372 ... ponad 7 miesięcy od terminu CISA2026-09-17: TUTAJ JESTEŚMY
7. BEZPOŚREDNI LINK DO DZIAŁANIA: checklista dla CTO/CFO
Zlecić skan sieci i adresów publicznych pod kątem otwartego portu telnet
CTO
DZISIAJ
2
Zatwierdzić blokadę portu 23 z internetu
CTO
DZISIAJ
3
Zatwierdzić wyłączenie telnetu na wszystkich serwerach, gdzie nie jest potrzebny
CTO
DZISIAJ
4
Uzyskać listę urządzeń przemysłowych, rejestratorów i sprzętu sieciowego z telnetem
CTO
DO JUTRA
5
Zapytać serwisy producentów tych urządzeń o aktualizacje i możliwość wyłączenia telnetu
CTO
DO JUTRA
6
Zarezerwować budżet na ewentualną wymianę urządzeń bez aktualizacji
CFO
DO JUTRA
7
Sprawdzić umowy serwisowe pod kątem zapisów o bezpieczeństwie dostępu serwisowego
CFO
DO JUTRA
8. PYTANIA DO TWOJEGO ZESPOŁU IT
#
Pytanie
Odpowiedź
Priorytet
1
Ile urządzeń w naszej sieci ma otwarty port 23?
[liczba]
🔴
2
Czy którekolwiek z nich jest dostępne z internetu?
TAK / NIE
🔴
3
Jaką wersję pakietu inetutils mają nasze serwery z telnetd?
[wersja]
🔴
4
Czy na urządzeniach z telnetem sprawdzono obce klucze SSH i nieznane procesy?
TAK / NIE
🔴
5
Które urządzenia nie pozwalają wyłączyć telnetu i czy producent wydał aktualizację?
[lista]
🟠
6
Kiedy ostatnio skanowano sieć pod kątem niepotrzebnych usług?
[data]
🟠
7
Czy po styczniowej poprawce zainstalowano kolejne aktualizacje pakietu inetutils?
TAK / NIE
🟡
Pytania diagnostyczne dla managera
✓ Czy wiemy, jakie urządzenia są podłączone do naszej sieci, także te od serwisantów?
✓ Czy ktoś odpowiada za bezpieczeństwo sprzętu przemysłowego i rejestratorów?
✓ Czy urządzenia produkcyjne są oddzielone od sieci biurowej?
✓ Czy zauważylibyśmy, że na starym urządzeniu pojawił się obcy klucz dostępu?
✓ Czy „to już było łatane” jest u nas sprawdzane numerem wersji?
Podsumowanie
CVE-2026-24061 daje każdemu, kto dotrze do działającego telnetd z GNU InetUtils, konto administratora bez hasła, a ataki zaczęły się w ciągu doby od publikacji. Skan sieci pod kątem portu 23, wyłączenie telnetu i aktualizacja pakietów to zadania na dziś, a urządzenia innych producentów wymagają osobnej weryfikacji.
Czytaj dalej
Powiązane artykuły
Zestaw zmienia się codziennie, więc przy kolejnej wizycie zobaczysz inny wycinek bloga.
Luka w systemach PLM firmy PTC pozwala bez logowania przejąć serwer. Grupa Cl0p wykorzystuje ją do kradzieży dokumentacji produktów i szantażu. Zainstaluj poprawki i sprawdź ślady włamania.
Luka w N-able N-central pozwala bez logowania uruchomić kod na serwerze, z którego zarządza się komputerami wielu firm. CISA potwierdza ataki. Zaktualizuj do 2026.3.1.14, odetnij konsolę od internetu i sprawdź konta.
Wykorzystywana przed wydaniem poprawki luka w mechanizmie aktualizacji Windows 11 i Windows Server 2025 pozwala zwykłemu kontu przejąć komputer. Zainstaluj wrześniową aktualizację dziś.
Klikając „Akceptuję”, zgadzasz się na przechowywanie plików cookie przez UXU w celu poprawy działania strony, analizy i wsparcia działań marketingowych.