Pomoc zdalna
alerty bezpieczeństwa

GNU InetUtils telnetd: luka CVE-2026-24061 daje konto administratora bez hasła

Błąd w telnetd z GNU InetUtils (CVE-2026-24061) pozwala zalogować się jako root bez hasła. CISA potwierdza masowe ataki. Wyłącz telnet, zablokuj port 23 i zaktualizuj pakiety inetutils.

  • Paweł Niedźwiecki
Paweł Niedźwiecki
17 września 2026 10 min czytania
Sieć połączonych urządzeń z symbolami systemu Linux

Ten alert jest dla zarządu, CTO i CFO firm, które mają serwery z Linuksem, urządzenia sieciowe, sterowniki przemysłowe lub rejestratory, w których może działać usługa telnet. Werdykt: jeśli gdziekolwiek w firmie nasłuchuje serwer telnetd z pakietu GNU InetUtils (wersje 1.9.3 do 2.7), wyłącz go dziś lub zaktualizuj pakiet, bo ta luka daje każdemu z sieci konto administratora bez hasła i jest masowo atakowana.

1. CO SIĘ STAŁO? Fakty w pigułce

Amerykańska agencja CISA 26 stycznia 2026 roku dopisała podatność CVE-2026-24061 do katalogu KEV, czyli listy luk, o których ma dowody, że są wykorzystywane w prawdziwych atakach. Błąd dotyczy telnetd, serwera telnet z pakietu GNU InetUtils, obecnego w wielu dystrybucjach Linuksa i urządzeniach opartych na Linuksie. Napastnik podaje jako nazwę użytkownika ciąg -f root i zostaje zalogowany jako administrator systemu (root) bez hasła.

Błąd tkwił w kodzie od 2015 roku. Pierwsze próby ataku na pułapki badaczy GreyNoise pojawiły się w ciągu kilkunastu minut od publikacji wpisu w NVD. CISA ocenia atak jako możliwy do zautomatyzowania. Termin naprawy minął 16 lutego 2026 roku.

Element

Szczegóły

Identyfikator CVE

CVE-2026-24061

Data dodania do CISA KEV

2026-01-26

Termin naprawy wg CISA

2026-02-16 (21 dni od wpisu)

Produkt

GNU InetUtils, serwer telnetd; według CISA komponent może występować w wielu produktach innych producentów

Wersje zagrożone

GNU InetUtils od 1.9.3 do 2.7 włącznie. Zagrożenie dotyczy systemów, na których telnetd jest uruchomiony i dostępny z sieci; sam zainstalowany pakiet bez działającej usługi nie jest wystawiony na atak (Debian)

Wersje bezpieczne

Projekt GNU wydał poprawkę w repozytorium kodu, bez numeru wydania w komunikacie. Pakiety dystrybucji: Debian 12 bookworm 2:2.4-2+deb12u2, Debian 13 trixie 2:2.6-3+deb13u1, Debian 11 bullseye 2:2.0-1+deb11u3; Ubuntu 25.10, 24.04 LTS i 22.04 LTS: aktualizacje z 2 lutego 2026. SUSE: produkty nieobjęte. Urządzenia innych producentów: według ich komunikatów

Typ podatności

Wstrzyknięcie argumentu prowadzące do obejścia uwierzytelnienia; CWE-88

Ocena CVSS

MITRE: 9.8 (CVSS 3.1, KRYTYCZNA). Atak przez sieć, niska złożoność, bez uprawnień i bez udziału użytkownika, pełny wpływ na poufność, integralność i dostępność. Projekt GNU: waga wysoka

Powiązany błąd CVE-2026-28372 (opublikowany 27 lutego 2026 roku) dotyczy tego samego telnetd do wersji 2.7 i pozwala lokalnemu użytkownikowi podnieść uprawnienia przez mechanizm dodany w programie login z util-linux 2.40. NVD ocenia go na 7.8 (CVSS 3.1, WYSOKA). Aktualizacja ze stycznia nie zwalnia z instalacji kolejnych poprawek pakietu.

2. O CO CHODZI W PROSTYCH SŁOWACH?

Wyobraź sobie recepcję biurowca, w której gość wpisuje do formularza swoje imię i nazwisko, a recepcjonistka przepisuje je na karteczkę dla ochrony. Ktoś wpisuje w rubrykę: „przepustka już sprawdzona, wpuścić na piętro zarządu”. Recepcjonistka przepisuje całość bez czytania, a ochrona traktuje to jako polecenie i otwiera drzwi.

Tak działał telnetd. Klient telnet przesyła serwerowi proponowaną nazwę użytkownika, a serwer przekazuje ją programowi logowania. Program logowania rozumie jednak także polecenia zaczynające się od myślnika, w tym -f, które oznacza „ta osoba jest już zweryfikowana, nie pytaj o hasło”. Podatny telnetd nie sprawdzał, czy dostał nazwę, czy polecenie, więc wpis -f root otwierał sesję administratora.

💡 Telnet to stary sposób łączenia się z odległym komputerem i wpisywania w nim poleceń, bez szyfrowania; zastąpiło go SSH. telnetd to program po stronie serwera, który przyjmuje takie połączenia. root to konto administratora w systemach Linux. Wstrzyknięcie argumentu to przemycenie polecenia w miejscu, gdzie program oczekuje zwykłych danych. KEV to katalog CISA z lukami potwierdzonymi jako wykorzystywane w atakach.

Scenariusz

Normalnie

Z podatnością

Połączenie telnet z serwerem

Serwer pyta o login i hasło

Wpis -f root daje konto administratora bez hasła

Urządzenie przemysłowe z awaryjnym telnetem

Serwisant loguje się swoim hasłem

Każdy z sieci może wejść jako administrator

Pakiet InetUtils zainstalowany, usługa wyłączona

Brak zagrożenia

Brak zagrożenia (liczy się nasłuchujący port)

Styczniowa poprawka zainstalowana

Sprawa zamknięta

Trzeba śledzić kolejne poprawki, np. CVE-2026-28372

Komunikat „nasza dystrybucja jest bezpieczna”

Uspokaja

Nie mówi nic o urządzeniach innych producentów w sieci

Stary przemysłowy panel sterowania z szeregiem wskaźników i dźwigniźródło: pexels.com

3. JAK HAKERZY TO WYKORZYSTUJĄ?

Poniżej typowy przebieg ataku dla tej klasy podatności, oparty na tym, co badacze GreyNoise zaobserwowali na swoich pułapkach w pierwszych 18 godzinach. To scenariusz poglądowy, a nie odtworzenie konkretnego incydentu w firmie. Atak nie wymaga konta ani udziału pracownika, więc ofiar się nie wybiera: skaner sprawdza kolejne adresy z otwartym portem telnet.

Etap

Czas

Akcja hakerów

Wynik

1. Skanowanie

T+0 min

Automatyczne wyszukiwanie w internecie i sieciach otwartego portu 23 (telnet)

Lista urządzeń z telnetem

2. Wejście

T+sekundy

Połączenie z nazwą użytkownika -f root

Sesja administratora bez hasła

3. Rozpoznanie

T+1 min

Sprawdzenie systemu, uprawnień i sieci (GreyNoise: rozpoznanie systemu)

Wiedza, gdzie jest urządzenie i co widzi

4. Utrwalenie

T+kilka minut

Dopisanie własnego klucza SSH (zaobserwowane przez GreyNoise)

Stały dostęp, nawet po wyłączeniu telnetu

5. Złośliwe oprogramowanie

T+minuty do godzin

Próby pobrania i uruchomienia złośliwego oprogramowania (zaobserwowane przez GreyNoise)

Urządzenie w botnecie lub przyczółek do dalszego ataku

6. Ruch w głąb sieci

T+dni

Przejście z urządzenia na serwery plików i kopie zapasowe

Kradzież danych, przygotowanie ransomware

Tomasz Kaczmarek
Tomasz Kaczmarek

Mogę Ci jakoś pomóc?

Konkretne scenariusze zagrożenia

  • 🔴 Scenariusz 1: rejestrator kamer lub sterownik linii produkcyjnej ma awaryjny telnet włączony przez serwisanta; napastnik wchodzi jako root i zyskuje przyczółek w sieci, gdzie nie ma antywirusa ani monitoringu.
  • 🔴 Scenariusz 2: stary serwer Linux z telnetem, dostępny z internetu, zostaje przejęty w ciągu minut od skanu, dostaje klucz SSH napastnika i trafia do botnetu.
  • 🔴 Scenariusz 3: dział IT zainstalował styczniowe poprawki na serwerach, ale nie sprawdził urządzeń innych producentów z wbudowanym InetUtils, które nadal nasłuchują na porcie 23.

4. DLACZEGO TO RYZYKO DLA TWOJEJ FIRMY?

Luka łączy najgorsze cechy: działa bez hasła, bez udziału człowieka, daje najwyższe uprawnienia i jest atakowana automatycznie. Najczęściej dotyczy urządzeń, o których nikt nie pamięta: sprzętu przemysłowego, rejestratorów, starych serwerów. Takie urządzenia zwykle nie mają logów, antywirusa ani właściciela w dziale IT.

Obszar biznesu

Potencjalny wpływ

Czas do wystąpienia

Koszty szacunkowe

Operacyjny

Zatrzymanie produkcji lub monitoringu do czasu potwierdzenia, że urządzenia są czyste; możliwa wizyta serwisu producenta

Godziny do dni

30 tys. do 400 tys. PLN (przestój, serwis, wymiana urządzeń)

Bezpieczeństwo danych

Przyczółek w sieci, kradzież danych z serwerów dostępnych z przejętego urządzenia

Dni

30 tys. do 250 tys. PLN (analiza powłamaniowa, często utrudniona brakiem logów)

Finansowy

Okup, odtwarzanie systemów, koszty specjalistów od systemów przemysłowych

Tygodnie

100 tys. do 1 mln PLN łącznie

Reputacyjny

Opóźnione dostawy, pytania klientów i ubezpieczyciela; firmowy adres w botnecie na czarnych listach

Tygodnie do miesięcy

30 tys. do 300 tys. PLN (utracone kontrakty)

Prawny

Obowiązek zgłoszenia naruszenia do UODO w ciągu 72 godzin, a przy wysokim ryzyku także powiadomienia osób; możliwa kara RODO do 20 mln EUR lub 4% rocznego obrotu, zależnie od okoliczności

72 godziny od wykrycia

20 tys. do 150 tys. PLN (prawnicy, obsługa zgłoszeń), bez ewentualnej kary

Kwoty są orientacyjnymi widełkami dla małej i średniej firmy, nie danymi z tego incydentu.

Macierz ryzyka dla firmy z uruchomionym telnetd z GNU InetUtils 1.9.3 do 2.7 Wpływ 5 | . . . . ■ ← KRYTYCZNE 4 | . . . . . 3 | . . . . . 2 | . . . . . 1 | . . . . . +-------------------- 1 2 3 4 5 Prawdopodobieństwo

Interpretacja: wpływ i prawdopodobieństwo są maksymalne dla każdego urządzenia z działającym, osiągalnym telnetd (administrator bez hasła, atak zautomatyzowany, EPSS około 98%); firma, w której usługa nie działa lub port jest niedostępny, jest poza zasięgiem tej luki.

5. CO MUSISZ ZROBIĆ NATYCHMIAST?

Lp.

Priorytet

Działanie

Termin

Odpowiedzialny

1

🔴 NATYCHMIAST

Przeskanować własną sieć i adresy publiczne firmy pod kątem otwartego portu 23 (telnet)

Dziś

Administrator sieci

2

🔴 NATYCHMIAST

Zablokować port 23 z internetu na zaporze brzegowej

Dziś

Administrator sieci

3

🔴 NATYCHMIAST

Wyłączyć usługę telnetd wszędzie, gdzie nie jest niezbędna (zalecenie projektu GNU i Debiana)

Dziś

Administratorzy serwerów

4

🟠 PILNIE

Zaktualizować pakiety inetutils na serwerach Debian i Ubuntu do wersji z sekcji 1, łącznie z późniejszymi poprawkami

Do 2 dni

Administratorzy serwerów

5

🟠 PILNIE

Na urządzeniach, które telnetu nie pozwalają wyłączyć: ograniczyć dostęp do portu 23 do zaufanych komputerów i zapytać producenta o aktualizację

Do 3 dni

Dział IT / serwis producenta

6

🟠 PILNIE

Na systemach, gdzie telnetd działał: sprawdzić pliki authorized_keys pod kątem obcych kluczy SSH oraz nieznane procesy i zadania

Do 3 dni

Dział IT / zespół bezpieczeństwa

7

🟡 WAŻNIE

Wpisać do umów serwisowych zakaz zostawiania włączonego telnetu po uruchomieniu urządzeń

Do 30 dni

CTO / dział zakupów

Jeśli aktualizacja nie jest dostępna

Debian i Ubuntu wydały poprawione pakiety, a projekt GNU opublikował poprawkę kodu. Dla urządzeń innych producentów aktualizacja może nie istnieć. Projekt GNU wskazuje obejście: wyłączyć telnetd albo użyć programu logowania, który nie przyjmuje parametru -f. Oceny efektywności poniżej to ocena ekspercka.

Czasowa miara ochronna

Efektywność

Łatwość wdrożenia

Wyłączenie serwera telnetd (zalecenie projektu GNU)

Wysoka: usuwa podatną usługę

Łatwa na serwerach, trudniejsza na urządzeniach zamkniętych

Blokada portu 23 z internetu i ograniczenie do zaufanych adresów w sieci wewnętrznej (zalecenie projektu GNU i Debiana)

Wysoka wobec ataków z zewnątrz, średnia wewnątrz sieci

Łatwa

Program logowania bez obsługi parametru -f (obejście projektu GNU)

Wysoka, jeśli poprawnie wdrożona

Trudna, wymaga wiedzy administratora

Zastąpienie telnetu przez SSH

Wysoka i docelowa

Średnia

Przed i po działaniu

Stan

Przed działaniem

Po działaniu

Port 23

Nieznana liczba urządzeń nasłuchuje

Spis urządzeń, port zamknięty lub ograniczony

Dostęp administratora

Możliwy bez hasła z sieci

Tylko przez SSH z hasłem lub kluczem

Urządzenia przemysłowe

Awaryjny telnet zostawiony przez serwisanta

Wyłączony lub odcięty od reszty sieci

Wiedza o włamaniu

Brak

Sprawdzone klucze SSH, procesy i zadania

Zgodność z wymogami

Ponad 7 miesięcy po terminie CISA (wiąże agencje USA, ale jest dobrym punktem odniesienia)

Luka zamknięta i udokumentowana

6. KONTEKST I SKALA ZAGROŻENIA

Aspekt

Informacja

Czy jest wykorzystywana?

TAK (potwierdzone przez CISA). Ocena CISA: wykorzystanie aktywne, atak możliwy do zautomatyzowania, wpływ techniczny pełny

Grupy przestępcze

Brak publicznych informacji o nazwach grup. GreyNoise w pierwszych 18 godzinach odnotował 60 prób ataku z 18 różnych adresów IP

Kampanie ransomware

Brak potwierdzenia (CISA: Unknown)

Ocena CVSS

9.8 KRYTYCZNA wg MITRE (CVSS 3.1)

PoC dostępny publicznie?

TAK: komunikat projektu GNU z 20 stycznia 2026 roku zawiera przykład wykorzystania

Liczba atakowanych firm

Brak publicznych informacji. GreyNoise, powołując się na Censys, wskazywał około 3 tys. systemów z telnetem widocznych w internecie z sygnaturą pasującą do podatnej usługi

Po włamaniu

Wg GreyNoise: rozpoznanie systemu, dopisywanie kluczy SSH, próby instalacji złośliwego oprogramowania

Kto opisał błąd

Simon Josefsson, komunikat bezpieczeństwa GNU InetUtils; błąd wprowadzony w 2015 roku

Prognoza EPSS

0,98 (ok. 98% szansy próby wykorzystania), najwyższy promil znanych podatności (wg analizy źródłowej)

Ten wpis ma niemal wszystkie sygnały zagrożenia ustawione na maksimum:

Tomasz Kaczmarek
Tomasz Kaczmarek

Mogę Ci jakoś pomóc?

Sygnały zagrożenia dla CVE-2026-24061 CVSS 3.1 (MITRE) 9.8/10 ████████████████████ KRYTYCZNA EPSS (prawdopodob.) ~98% ████████████████████ BARDZO WYSOKA CISA KEV TAK ████████████████████ ataki potwierdzone Automatyzacja (CISA) TAK ████████████████████ skanowanie masowe Przykład ataku TAK ████████████████████ w komunikacie GNU Ransomware (CISA) Unknown ░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░ brak potwierdzenia

Linia czasu incydentu

2015-05-12 Wydanie InetUtils 1.9.3 z błędem (wprowadzonym w marcu 2015) 2026-01-20 Komunikat bezpieczeństwa GNU InetUtils z przykładem ataku 2026-01-21 Publikacja CVE-2026-24061 w NVD 2026-01-21 GreyNoise rejestruje pierwsze próby ataku 2026-01-22 Debian wydaje DSA-6106-1 (bookworm, trixie) 2026-01-25 Poprawka dla Debian 11 bullseye (wg analizy źródłowej) 2026-01-26 CISA dodaje lukę do katalogu KEV 2026-02-02 Canonical wydaje poprawki dla Ubuntu 2026-02-16 Termin naprawy wg CISA dla agencji federalnych 2026-02-27 Publikacja powiązanego CVE-2026-28372 ... ponad 7 miesięcy od terminu CISA 2026-09-17: TUTAJ JESTEŚMY

7. BEZPOŚREDNI LINK DO DZIAŁANIA: checklista dla CTO/CFO

Poprawki w kodzie projektu: codeberg.org: inetutils commit ccba9f7 oraz codeberg.org: inetutils commit fd702c0 . Wpis w NVD: nvd.nist.gov/vuln/detail/CVE-2026-24061 .

Lp.

Zadanie

Kto

Deadline

1

Zlecić skan sieci i adresów publicznych pod kątem otwartego portu telnet

CTO

DZISIAJ

2

Zatwierdzić blokadę portu 23 z internetu

CTO

DZISIAJ

3

Zatwierdzić wyłączenie telnetu na wszystkich serwerach, gdzie nie jest potrzebny

CTO

DZISIAJ

4

Uzyskać listę urządzeń przemysłowych, rejestratorów i sprzętu sieciowego z telnetem

CTO

DO JUTRA

5

Zapytać serwisy producentów tych urządzeń o aktualizacje i możliwość wyłączenia telnetu

CTO

DO JUTRA

6

Zarezerwować budżet na ewentualną wymianę urządzeń bez aktualizacji

CFO

DO JUTRA

7

Sprawdzić umowy serwisowe pod kątem zapisów o bezpieczeństwie dostępu serwisowego

CFO

DO JUTRA

8. PYTANIA DO TWOJEGO ZESPOŁU IT

#

Pytanie

Odpowiedź

Priorytet

1

Ile urządzeń w naszej sieci ma otwarty port 23?

[liczba]

🔴

2

Czy którekolwiek z nich jest dostępne z internetu?

TAK / NIE

🔴

3

Jaką wersję pakietu inetutils mają nasze serwery z telnetd?

[wersja]

🔴

4

Czy na urządzeniach z telnetem sprawdzono obce klucze SSH i nieznane procesy?

TAK / NIE

🔴

5

Które urządzenia nie pozwalają wyłączyć telnetu i czy producent wydał aktualizację?

[lista]

🟠

6

Kiedy ostatnio skanowano sieć pod kątem niepotrzebnych usług?

[data]

🟠

7

Czy po styczniowej poprawce zainstalowano kolejne aktualizacje pakietu inetutils?

TAK / NIE

🟡

Pytania diagnostyczne dla managera

  • ✓ Czy wiemy, jakie urządzenia są podłączone do naszej sieci, także te od serwisantów?
  • ✓ Czy ktoś odpowiada za bezpieczeństwo sprzętu przemysłowego i rejestratorów?
  • ✓ Czy urządzenia produkcyjne są oddzielone od sieci biurowej?
  • ✓ Czy zauważylibyśmy, że na starym urządzeniu pojawił się obcy klucz dostępu?
  • ✓ Czy „to już było łatane” jest u nas sprawdzane numerem wersji?

Podsumowanie

CVE-2026-24061 daje każdemu, kto dotrze do działającego telnetd z GNU InetUtils, konto administratora bez hasła, a ataki zaczęły się w ciągu doby od publikacji. Skan sieci pod kątem portu 23, wyłączenie telnetu i aktualizacja pakietów to zadania na dziś, a urządzenia innych producentów wymagają osobnej weryfikacji.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Zestaw zmienia się codziennie, więc przy kolejnej wizycie zobaczysz inny wycinek bloga.

Masz to samo u siebie?

Możemy się tym zająć

Krótka rozmowa wystarczy, żeby ocenić zakres prac i podać widełki kosztu. Bez zobowiązań.