Pomoc zdalna
alerty bezpieczeństwa

Stara luka w Red Hat libuser (CVE-2015-3246) znów w atakach na serwery Linux

CISA potwierdza wykorzystanie luki w bibliotece libuser, która pozwala przejąć serwer Linux po wcześniejszym włamaniu. Poprawki są od 2015 roku, RHEL 5 ich nie dostanie. Sprawdź serwery dziś.

  • Paweł Niedźwiecki
Paweł Niedźwiecki
17 września 2026 9 min czytania
Cyfrowa sieć połączonych urządzeń z symbolami systemu Linux

Ten alert jest dla zarządu, CTO i CFO firm, które utrzymują serwery z Red Hat Enterprise Linux lub systemami z niego wywodzącymi się. Werdykt: jeśli na którymkolwiek serwerze działa libuser starsza niż 0.56.13-8 (RHEL 6) lub 0.60-7 (RHEL 7), zaktualizuj ją dziś, a serwery z RHEL 5 zaplanuj do wymiany, bo poprawki dla nich nie będzie.

1. CO SIĘ STAŁO? Fakty w pigułce

Amerykańska agencja CISA 26 sierpnia 2026 roku dopisała do katalogu KEV lukę CVE-2015-3246 w bibliotece libuser. Katalog KEV to lista podatności, o których CISA ma dowody wykorzystania w prawdziwych atakach. Luka ma ponad 11 lat: ujawniono ją 23 lipca 2015 roku, a Red Hat wydał poprawki tego samego dnia. Wróciła, bo według raportu Cisco Talos z 20 sierpnia 2026 roku przestępcy używają jej po włamaniu na serwery Linux, żeby zdobyć pełne uprawnienia.

Biblioteka libuser odpowiada za zmiany danych kont użytkowników. Według opisu CVE modyfikuje plik haseł systemu bezpośrednio, więc zakłócenie tej operacji może zostawić plik w niespójnym stanie. Skutek to awaria logowania albo, w połączeniu z pokrewną luką CVE-2015-3245, przejęcie konta administratora (root).

Element

Szczegóły

Identyfikator CVE

CVE-2015-3246

Data dodania do CISA KEV

2026-08-26

Termin naprawy wg CISA

2026-09-09

Produkt

Red Hat, biblioteka libuser (używana m.in. przez program userhelper z pakietu usermode)

Wersje zagrożone

libuser przed 0.56.13-8 oraz od 0.60 przed 0.60-7 (NVD). Wg Red Hat wszystkie wersje w RHEL 6 i 7 przed poprawką oraz RHEL 5; NVD wymienia też openSUSE 13.2. Wg Red Hat wykorzystać lukę może tylko konto zapisane lokalnie w systemie, które zna swoje hasło

Wersje bezpieczne

RHEL 6: libuser-0.56.13-8.el6_7 (RHSA-2015:1482); RHEL 7: libuser-0.60-7.el7_1 (RHSA-2015:1483). RHEL 5: brak poprawki (Red Hat: Will not fix)

Typ podatności

Wyścig przy aktualizacji pliku haseł prowadzący do odmowy usługi lub podniesienia uprawnień; CWE-367 (wg CISA ADP, katalog KEV nie podaje CWE)

Ocena CVSS

NVD: 7.2 (CVSS 2.0), atak lokalny, pełny wpływ. CISA ADP: 5.1 ŚREDNIA (CVSS 3.1), wysoka złożoność, wpływ na dostępność. Red Hat: 6.8 (CVSS 2.0), waga Important

2. O CO CHODZI W PROSTYCH SŁOWACH?

Wyobraź sobie kadrową, która poprawia listę pracowników z uprawnieniami do sejfu. Rozsądnie jest przepisać listę na czysto i dopiero gotową podmienić. Tu jednak kadrowa skreśla i dopisuje bezpośrednio na jedynym oryginale. Jeśli ktoś ją w tym momencie zagada, lista zostaje pół poprawiona: część nazwisk znika, a ktoś sprytny może wpisać się tam, gdzie nie powinien.

Tak działa ta luka. Biblioteka libuser zmienia plik z listą kont systemu „na żywo”, zamiast pracować na kopii. Lokalny użytkownik, który zakłóci ten proces, może uszkodzić plik i zablokować logowanie albo, łącząc to z drugą luką, stać się administratorem. Z internetu nie da się jej użyć bezpośrednio: napastnik musi już mieć konto na serwerze.

💡 libuser to biblioteka w systemach Red Hat do zarządzania kontami użytkowników. root to konto administratora z nieograniczonymi uprawnieniami w Linuksie. Podniesienie uprawnień to drugi krok typowego włamania: po wejściu na zwykłe konto napastnik zdobywa pełną kontrolę. Wyścig (race condition) to błąd, w którym wynik zależy od tego, co zdarzy się pierwsze w bardzo krótkim oknie czasu.

Scenariusz

Normalnie

Z podatnością

Pracownik zmienia swoje dane konta

Zmiana zapisuje się bezpiecznie

Zakłócona zmiana może uszkodzić listę kont

Napastnik przejmuje stronę WWW na serwerze

Ma prawa tylko konta tej usługi

Może próbować zdobyć uprawnienia root

Plik z listą kont po awarii

Pozostaje spójny

Może być niespójny, logowanie przestaje działać

Stary serwer z RHEL 5

Wymaga uwagi jak każdy system

Pozostaje podatny na stałe, poprawki nie będzie

Obrazy chmurowe i kontenery zbudowane w 2015 roku

Traktowane jako gotowe

Wg Red Hat zawierały podatną wersję i wymagają aktualizacji

Klucz zostawiony w zamku drzwi, do którego można sięgnąć przez oknoźródło: magnific.com

3. JAK HAKERZY TO WYKORZYSTUJĄ?

Poniżej typowy przebieg ataku dla tej klasy podatności, oparty na schemacie opisanym przez Cisco Talos. To scenariusz poglądowy, a nie odtworzenie konkretnego incydentu. Luka nie otwiera drzwi z internetu: przestępcy najpierw włamują się przez inną podatność, najczęściej w aplikacji WWW, a dopiero potem sięgają po libuser.

Etap

Czas

Akcja hakerów

Wynik

1. Wejście

T+0

Wykorzystanie luki w aplikacji WWW na serwerze wystawionym do internetu

Dostęp z prawami usługi WWW

2. Utrwalenie

T+minuty

Pozostawienie ukrytego punktu dostępu na serwerze

Możliwość powrotu w dowolnej chwili

3. Podniesienie uprawnień

T+minuty do godzin

Próby kolejnych znanych luk lokalnych, w tym CVE-2015-3246

Uprawnienia administratora (root)

4. Instalacja narzędzi

T+godziny

Wgranie oprogramowania do zdalnego sterowania serwerem

Stała kontrola nad maszyną

5. Wykorzystanie

T+dni

Kradzież danych, oszustwa SEO na firmowej stronie

Straty finansowe i wizerunkowe

Konkretne scenariusze zagrożenia

  • 🔴 Scenariusz 1: sklep internetowy działa na starym serwerze z RHEL; napastnik wchodzi przez wtyczkę sklepu, zdobywa root i kradnie bazę klientów.
  • 🔴 Scenariusz 2: serwer z RHEL 5, „którego nikt nie rusza”, obsługuje system magazynowy; luka nigdy nie zostanie tam załatana, więc każde włamanie kończy się pełnym przejęciem.
  • 🔴 Scenariusz 3: firmowa strona po przejęciu zaczyna wyświetlać wyszukiwarkom ukryte linki do podejrzanych serwisów; firma traci pozycję w Google i zaufanie klientów.

4. DLACZEGO TO RYZYKO DLA TWOJEJ FIRMY?

Sama luka jest lokalna i ma średnią ocenę w CVSS 3.1, więc łatwo ją zbagatelizować. Ryzyko biznesowe wynika z trzech faktów: przestępcy używają jej dziś, publiczny exploit istnieje od 2018 roku, a luka dotyczy systemów, które w wielu firmach pracują latami bez aktualizacji. Dla serwera, na który ktoś już wszedł, to różnica między ograniczonym incydentem a pełnym przejęciem.

Obszar biznesu

Potencjalny wpływ

Czas do wystąpienia

Koszty szacunkowe

Operacyjny

Uszkodzony plik kont blokuje logowanie, przejęty serwer trzeba odbudować

Godziny do dni

20 tys. do 150 tys. PLN (przestój, odtworzenie serwera)

Bezpieczeństwo danych

Kradzież danych klientów i haseł z przejętego serwera

Godziny do dni

30 tys. do 200 tys. PLN (analiza powłamaniowa)

Finansowy

Utracona sprzedaż, koszty specjalistów, pilna migracja starych systemów

Tygodnie

50 tys. do 400 tys. PLN łącznie

Reputacyjny

Spam i podejrzane linki na firmowej stronie, spadek w wynikach wyszukiwania

Tygodnie do miesięcy

20 tys. do 200 tys. PLN (utracone kontrakty, odbudowa pozycji)

Prawny

Obowiązek zgłoszenia naruszenia do UODO w ciągu 72 godzin; możliwa kara RODO do 20 mln EUR lub 4% rocznego obrotu, zależnie od okoliczności

72 godziny od wykrycia

15 tys. do 100 tys. PLN (obsługa prawna), bez ewentualnej kary

Tomasz Kaczmarek
Tomasz Kaczmarek

Mogę Ci jakoś pomóc?

Kwoty są orientacyjnymi widełkami dla małej i średniej firmy, nie danymi z tego incydentu.

Macierz ryzyka dla serwerów RHEL 5/6/7 z libuser bez poprawki z 2015 roku Wpływ 5 | . . . . . 4 | . . ■ . . ← WYSOKIE 3 | . . . . . 2 | . . . . . 1 | . . . . . +-------------------- 1 2 3 4 5 Prawdopodobieństwo

Interpretacja: wpływ jest wysoki, bo skutkiem może być przejęcie serwera, ale prawdopodobieństwo jest średnie, bo napastnik musi najpierw mieć lokalne konto, a luka nie daje się zautomatyzować (ocena CISA SSVC).

5. CO MUSISZ ZROBIĆ NATYCHMIAST?

Lp.

Priorytet

Działanie

Termin

Odpowiedzialny

1

🔴 NATYCHMIAST

Spisać wszystkie serwery, maszyny wirtualne i obrazy z RHEL 5, 6, 7 i systemami pochodnymi

Dziś

Administrator

2

🔴 NATYCHMIAST

Sprawdzić wersję libuser i zaktualizować do 0.56.13-8 (RHEL 6) lub 0.60-7 (RHEL 7) albo nowszej

Dziś

Administrator

3

🔴 NATYCHMIAST

Na serwerach z RHEL 5 zastosować obejście Red Hat blokujące zwykłym użytkownikom zmianę danych konta

Dziś

Administrator

4

🟠 PILNIE

Przebudować obrazy chmurowe i kontenerowe, które mogą zawierać starą bibliotekę

Do 3 dni

DevOps

5

🟠 PILNIE

Przejrzeć serwery WWW wystawione do internetu pod kątem śladów włamania i nieznanych kont

Do 7 dni

Administrator

6

🟡 WAŻNIE

Przygotować plan wymiany lub wyłączenia RHEL 5 i innych systemów bez wsparcia

Do 30 dni

CTO

7

🟡 WAŻNIE

Wprowadzić stały raport serwerów z zaległymi aktualizacjami

Do 30 dni

Kierownik IT

Jeśli aktualizacja nie jest dostępna

Red Hat wydał poprawki dla RHEL 6 i 7 w lipcu 2015 roku. Dla RHEL 5 poprawki nie będzie. Red Hat opisuje obejście: zablokowanie zwykłym użytkownikom narzędzi zmiany danych konta w konfiguracji uwierzytelniania, przy czym próby ich użycia są wtedy odrzucane i logowane. Oceny efektywności to ocena ekspercka.

Czasowa miara ochronna

Efektywność

Łatwość wdrożenia

Blokada narzędzi zmiany danych konta dla zwykłych użytkowników (obejście Red Hat)

Wysoka

Łatwa

Ograniczenie liczby lokalnych kont z hasłem na serwerze

Średnia

Łatwa do średniej

Aktualizacja aplikacji WWW, przez które napastnik wchodzi na serwer

Średnia: utrudnia pierwszy krok ataku

Średnia

Odcięcie starego serwera od internetu lub jego wyłączenie

Wysoka dla tej maszyny

Średnia do trudnej

Przed i po działaniu

Stan

Przed działaniem

Po działaniu

Biblioteka libuser

Wersja z 2015 roku lub starsza

Wersja z poprawką Red Hat

Włamanie przez stronę WWW

Może skończyć się pełnym przejęciem serwera

Napastnik zostaje z ograniczonymi prawami

Serwery z RHEL 5

Podatne na stałe

Obejście wdrożone, plan wymiany zatwierdzony

Obrazy chmurowe i kontenery

Nieznana wersja biblioteki

Przebudowane i sprawdzone

Wiedza o starych systemach

Rozproszona

Jedna lista z właścicielami

6. KONTEKST I SKALA ZAGROŻENIA

Aspekt

Informacja

Czy jest wykorzystywana?

TAK (potwierdzone przez CISA); CISA SSVC: wykorzystanie aktywne

Grupy przestępcze

Wg Cisco Talos chińskojęzyczna grupa UAT-10147, która atakuje serwery WWW i zajmuje się oszustwami SEO oraz kradzieżą danych

Kampanie ransomware

Brak potwierdzenia (CISA: Unknown)

Ocena CVSS

NVD 7.2 (CVSS 2.0); CISA ADP 5.1 ŚREDNIA (CVSS 3.1); Red Hat 6.8 (CVSS 2.0), waga Important

PoC dostępny publicznie?

TAK: Qualys w 2015 roku opisał działający exploit, a od 2018 roku w Exploit Database jest publiczny moduł Metasploit

Liczba atakowanych firm

Brak publicznych danych dla tej luki. Talos podaje listę około 170 tys. adresów celów grupy i ofiary m.in. w Brazylii, Boliwii, Chinach, Kanadzie i Wietnamie

Sektory ofiar

Wg Talos: administracja, uczelnie, media, technologie, gry

Uwarunkowania

Wymagane lokalne konto; źródła różnią się co do uwierzytelnienia (KEV i Red Hat: tak, wektor CISA ADP: PR:N)

Oceny liczbowe mówią tu mniej niż fakt wykorzystania:

Sygnały zagrożenia dla CVE-2015-3246 CVSS 3.1 (CISA ADP) 5.1/10 ██████████░░░░░░░░░░ ŚREDNIA CVSS 2.0 (NVD) 7.2/10 ██████████████░░░░░░ wysoka Publiczny exploit TAK ████████████████████ od 2018 r. CISA KEV TAK ████████████████████ ataki potwierdzone Automatyzacja (SSVC) NIE ░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░ wymaga dostępu lokalnego

Linia czasu incydentu

2015-07-23 Qualys ujawnia lukę, Red Hat wydaje poprawki RHSA-2015:1482 i 1483 2015-08-11 Publikacja rekordu CVE-2015-3246 2018-05-16 Publiczny moduł Metasploit w Exploit Database 2026-08-20 Cisco Talos opisuje użycie luki przez grupę UAT-10147 2026-08-26 CISA dodaje lukę do katalogu KEV 2026-08-27 NVD aktualizuje wpis i dodaje raport Talos 2026-09-09 Termin naprawy wg CISA 2026-09-17: TUTAJ JESTEŚMY

7. BEZPOŚREDNI LINK DO DZIAŁANIA: checklista dla CTO/CFO

Komunikat Red Hat z listą poprawek i obejściem: Red Hat, libuser vulnerabilities (CVE-2015-3245 and CVE-2015-3246) . Wpis w NVD: nvd.nist.gov/vuln/detail/CVE-2015-3246 .

Lp.

Zadanie

Kto

Deadline

1

Uzyskać listę serwerów z RHEL 5, 6, 7 i systemami pochodnymi

CTO

DZISIAJ

2

Potwierdzić aktualizację libuser na RHEL 6 i 7

CTO

DZISIAJ

3

Zatwierdzić obejście Red Hat na serwerach bez poprawki

CTO

DZISIAJ

4

Ustalić, które serwery WWW są wystawione do internetu i kto za nie odpowiada

CTO

DO JUTRA

5

Oszacować koszt wymiany lub wyłączenia RHEL 5

CFO

DO JUTRA

6

Sprawdzić, czy polisa cyberubezpieczenia wyklucza systemy bez wsparcia producenta

CFO

DO JUTRA

Tomasz Kaczmarek
Tomasz Kaczmarek

Mogę Ci jakoś pomóc?

8. PYTANIA DO TWOJEGO ZESPOŁU IT

#

Pytanie

Odpowiedź

Priorytet

1

Ile mamy serwerów z RHEL 5, 6, 7 lub systemami pochodnymi?

[liczba]

🔴

2

Jaka wersja libuser jest zainstalowana na każdym z nich?

[wersja]

🔴

3

Czy na serwerach z RHEL 5 wdrożono obejście Red Hat?

TAK / NIE

🔴

4

Kiedy ostatnio przebudowano obrazy chmurowe i kontenerowe?

[data]

🟠

5

Czy serwery WWW z tymi systemami są dostępne z internetu?

TAK / NIE

🟠

6

Czy sprawdzono serwery WWW pod kątem nieznanych kont i ukrytych punktów dostępu?

TAK / NIE, [data]

🟠

7

Do kiedy planujemy wymianę systemów bez wsparcia producenta?

[data]

🟡

Pytania diagnostyczne dla managera

  • ✓ Czy wiem, ile starych serwerów Linux pracuje w firmie i do czego służą?
  • ✓ Czy ktoś odpowiada za systemy, których wsparcie producenta już się skończyło?
  • ✓ Czy włamanie na stronę WWW zostałoby u nas zauważone w ciągu doby?
  • ✓ Czy nasze priorytety aktualizacji uwzględniają fakt wykorzystania luki, a nie tylko jej ocenę CVSS?
  • ✓ Czy mamy budżet na migrację systemów, dla których nie będzie już poprawek?

Podsumowanie

CVE-2015-3246 to luka sprzed 11 lat, która w 2026 roku trafiła do katalogu CISA KEV, bo przestępcy używają jej do przejmowania serwerów Linux po wcześniejszym włamaniu. Poprawki dla RHEL 6 i 7 istnieją od lipca 2015 roku, więc ich brak jest dziś wyłącznie kwestią zaniedbania. Największe ryzyko dotyczy zapomnianych serwerów z RHEL 5, dla których jedynym trwałym rozwiązaniem jest obejście i szybka wymiana.

Czytaj dalej

Powiązane artykuły

Zestaw zmienia się codziennie, więc przy kolejnej wizycie zobaczysz inny wycinek bloga.

Masz to samo u siebie?

Możemy się tym zająć

Krótka rozmowa wystarczy, żeby ocenić zakres prac i podać widełki kosztu. Bez zobowiązań.